کتابخانه دانشگاه آزاد اسلامی مهاباد

۴ راهکار برای کاهش وابستگی کودکان به صفحه‌نمایش، بدون درگیری و تنش

بسیاری از والدین با صحنه‌ای آشنا هستند: زمان کنار گذاشتن گوشی یا تبلت فرا می‌رسد و کودک با ناراحتی، گریه یا مقاومت واکنش نشان می‌دهد.

برای کاهش وابستگی کودکان به صفحه‌نمایش، چهار راهکار پیشنهادی وجود دارد: انتخاب محتوای آرام‌تر، همراهی والدین با کودک در استفاده از دستگاه، جلوگیری از به‌کارگیری مداوم صفحه‌نمایش به‌عنوان ابزار آرام‌سازی، و تنظیم زمان‌بندی مشخص برای استفاده. هدف ایجاد تعادل در مصرف فناوری دیجیتال است تا رشد کودک و تنش خانواده کاهش یابد.

پژوهشگران می‌گویند این رفتار همیشه نشانه لجبازی نیست. بسیاری از بازی‌ها، ویدئوها و برنامه‌های دیجیتال به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که توجه کودکان را برای مدت طولانی حفظ کنند و جدا شدن از آن‌ها را دشوار سازند.

متخصصان چهار راهکار ساده را برای کاهش تنش در این موقعیت‌ها پیشنهاد می‌کنند:

محتوای آرام‌تر انتخاب کنید

همه محتواهای دیجیتال یکسان نیستند. بازی‌ها و ویدئوهای پرسرعت که دائماً محرک‌های جدید ارائه می‌کنند، معمولاً ترک کردن صفحه‌نمایش را دشوارتر می‌کنند. در مقابل، برنامه‌های آموزشی یا محتواهای آرام‌تر می‌توانند انتقال به فعالیت‌های دیگر را آسان‌تر کنند.

کنار کودک باشید

پژوهشگران توصیه می‌کنند والدین تا حد امکان در استفاده از صفحه‌نمایش همراه کودک باشند. تماشای مشترک یک برنامه یا بازی کردن در کنار کودک نه‌تنها فرصت گفت‌وگو و یادگیری را افزایش می‌دهد، بلکه از مصرف منفعلانه و طولانی‌مدت محتوا نیز جلوگیری می‌کند.

صفحه‌نمایش را ابزار آرام‌سازی دائمی نکنید

استفاده از موبایل یا تبلت برای ساکت کردن کودک در هر موقعیت ناراحت‌کننده ممکن است در کوتاه‌مدت مؤثر باشد، اما فرصت یادگیری مهارت‌های تنظیم هیجان را از او می‌گیرد. کودکان نیاز دارند گاهی بی‌حوصلگی، ناامیدی یا انتظار را تجربه کنند و یاد بگیرند چگونه با این احساسات کنار بیایند.

زمان‌بندی مشخص داشته باشید

داشتن قوانین روشن یکی از مؤثرترین راهکارهاست. اعلام زمان استفاده از قبل، دادن هشدار چند دقیقه‌ای پیش از پایان و برنامه‌ریزی برای یک فعالیت جذاب بعد از خاموش شدن دستگاه می‌تواند مقاومت کودک را به میزان قابل‌توجهی کاهش دهد.

متخصصان تأکید می‌کنند هدف، حذف کامل فناوری از زندگی کودکان نیست. آنچه اهمیت دارد ایجاد تعادل و کمک به کودکان برای استفاده سالم‌تر از ابزارهای دیجیتال است؛ تعادلی که هم به رشد آن‌ها کمک می‌کند و هم تنش‌های روزمره خانواده را کاهش می‌دهد.

https://theconversation.com/why-turning-off-screens-is-so-hard-for-children-and-four-tips-to-make-it-easier-284996https://theconversation.com/why-turning-off-screens-is-so-hard-for-children-and-four-tips-to-make-it-easier-284996

معرفی Dimensions AI؛ سکوی هوشمند برای جستجو، تحلیل و ارزیابی دانش علمی

یکی از جامع‌ترین پایگاه‌های اطلاعات پژوهشی Dimensions است که با بهره‌گیری از قابلیت‌های هوش مصنوعی، فرایند جستجو، تحلیل و ارزیابی اطلاعات علمی را برای پژوهشگران تسهیل می‌کند. این سامانه میلیون‌ها مقاله، کتاب، پیش‌چاپ، طرح پژوهشی، ثبت اختراع، کارآزمایی بالینی و داده‌های استنادی را در یک محیط یکپارچه گردآوری کرده است.
قابلیت Dimensions AI Assistant به کاربران امکان می‌دهد پرسش‌های خود را به زبان طبیعی مطرح کنند و پاسخ‌هایی مبتنی بر شواهد علمی همراه با استناد به منابع معتبر دریافت کنند. پژوهشگران می‌توانند با استفاده از این ابزار، مهم‌ترین مطالعات یک حوزه، روندهای پژوهشی، نویسندگان و مؤسسات اثرگذار و شبکه‌های استنادی را به‌سرعت شناسایی کنند.
همچنین هوش مصنوعی Dimensions در استخراج مفاهیم کلیدی، خلاصه‌سازی مقالات، تحلیل موضوعی و کشف ارتباط میان پژوهش‌ها نقش مؤثری ایفا می‌کند. این سامانه در انتخاب موضوع پژوهش، نگارش مرور ادبیات، شناسایی شکاف‌های تحقیقاتی و ارزیابی تأثیر علمی پژوهش‌ها کاربرد گسترده‌ای دارد. وجود شاخص‌های استنادی، داده‌های آلتمتریک و پیوند میان انواع خروجی‌های پژوهشی، امکان تحلیل جامع اکوسیستم علم را فراهم می‌سازد.
به همین دلیل، Dimensions به یکی از ابزارهای ارزشمند برای پژوهشگران، دانشگاه‌ها، کتابداران و مدیران پژوهشی در تصمیم‌گیری‌های مبتنی بر شواهد تبدیل شده است. دسترسی به این سامانه از طریق نشانی https://www.dimensions.ai امکان‌پذیر است.

Digital Science. (2025). Dimensions AI. https://www.dimensions.ai/
Hook, D. W., Porter, S. J., & Herzog, C. (2018). Dimensions: Building context for search and evaluation. Frontiers in Research Metrics and Analytics, 3, 23. https://doi.org/10.3389/frma.2018.00023

فیلم سینمایی *Mine* داستان سربازی است که حین بازگشت از مأموریت در بیابانی برهوت ، یکی از پاهایش روی مین می‌رود، اما او بلافاصله متوجه شده و پایش را از روی مین برنمی دارد ، به همین دلیل مین عمل نمی کند.

با توجه به شرایط خودش نمی تواند مین را خنثی کند، پس مجبورست چندین روز در انتظار نیروی کمکی بماند.

اگر پا را بلند کند بلافاصله مین منفجر می شه و مرگ او حتمی است .
خستگی بیش از حد ، گرمای روز ، سرمای شب ، بی خوابی و ایستادنِ مداوم ، تشنگی و گرسنگی میتواند او را از پا دربیاورد.
در این حال و روز ، او به حالتی نیمه هوشیار فرو می رود و مدام خاطرات گذشته اش را مرور می کند.

مینِ رابطه عاطفی با همسرش
مینِ دعوا و نزاع با دوستان و همکارانش ، مینِ درگیری در کافه با غریبه ها و... ...

این مین توی بیابان او را وادار می کند تا کاری را انجام دهد که قبل از این انجام نمی داده، *مکث کردن* .

او چند روز مکث می کند تا نیروهای کمکی برسند و مین را خنثی کنند .

مکثی طاقت فرسا و بسیار دشوار .

مین توی بیابان ، استعاره از مین هاییست که او در روابط عاطفی ، خانوادگی ، اجتماعی و شغلی خود منهدم کرده است.

این مکثِ چند روزه در بیابان به او یاد میدهد که اگر فوراً و با عجله به آن حوادث و اتفاقات واکنشی نشان
نمی داد ، زندگی بهتری رو تجربه
می کرد.

و به ما یاد میدهد که این *مکث آگاهانه*، چیزیست که در زندگی پرتلاطم به آن نیاز داریم.
ما به رویدادهای امروزِ زندگیمان همان واکنشی را نشان می دهیم که تجربه کرده ایم. ما به ناشناخته های امروز بر اساس شناخته های دیروز عکس العمل نشان می دهیم .
مکث کردن موقع کنش ها و واکنش ها میتواند افقی از انتخاب های جدید را به روی ما باز کند.

آخر فیلم جالب تر است.
آخر فیلم متوجه می‌شویم پای سرباز روی هیچ مینی نبوده و فقط یک سر عروسک زیر پایش قرار داشته است،
موضوع همین است . توی زندگی، مین‌های خودساخته‌ی زیادی برای خودمان می‌تراشیم و گام بعدی را از دست می‌دهیم . خیلی از مین‌هایی که ما را فلج کرده‌اند وجود خارجی ندارند. زاده‌ی خیالات ما هستند و آنقدر به آنها باور داریم که حاضر نیستیم قدم بعدی را برداریم.

موفقیت و پیشرفت در زندگی هر یک از ما بستگی به نوع نگرش و احساس خودمان دارد.