کتابخانه دانشگاه آزاد اسلامی مهاباد

https://link.springer.com/article/10.1007/s40123-023-00675-3

نور آبی و فرابنفش ؛ چگونه از چشم‌ها در فضای باز و بسته محافظت کنیم؟

عینک‌های مجهز به فیلترهای نوری به‌شکل مؤثر از چشم‌ها در برابر اثرات زیان‌بار نور آبی و پرتو فرابنفش محافظت می‌کنند

چشم‌ها در زندگی مدرن مدام در معرض نور هستند: از نور خورشید در فضای باز گرفته تا نور صفحه‌نمایش کامپیوترها، چراغ‌های رومیزی و لامپ‌های سقفی در فضای بسته. شدت و مدت‌زمان مواجهه اهمیت دارد؛ به‌ویژه اگر هرروز باید ساعت‌ها پشت کامپیوتر بنشینید.

فرابنفش یکی از عوامل خطر آب‌مروارید و دیگر اختلالات چشمی است. کسی تاکنون ثابت نکرده که نور آبیِ صفحه‌نمایش‌های معمولی باعث بیماری‌های چشمی می‌شود، اما مطالعات آزمایشگاهی نشان داده‌اند که مواجهه با نور شدید یا مواجهه طولانی‌مدت با طول موج کوتاه باعث تنش اکسایشی می‌شود.

مواجهه طولانی‌مدت با صفحه‌نمایش، با خشکی چشم، تاری دید، سردرد و خستگی چشم ارتباط دارد؛ آن هم به این دلیل که افراد پشت صفحه‌نمایش کمتر پلک می‌زنند و برای مدت طولانی به یک نقطه خیره می‌مانند.

حتی اگر از وسایل الکترونیکی استفاده نکنید، نور لامپ‌های سقفی یا چراغ‌های رومیزی به بینایی‌تان لطمه می‌زند؛ به‌ویژه اگر نور به‌شکل مستقیم به چشم‌ها بتابد یا موجب خیرگی شود.

مقاله مروری نشریه چشم‌پزشکی و درمان با بررسی مطالعات انجام‌شده روی حیوانات و سلول‌های انسانی نشان داده که نور آبی به ایجاد واکنش‌های وابسته به نور در قرنیه، عدسی و شبکیه دامن می‌زند، باعث تنش اکسایشی می‌شود و به سلول‌ها آسیب می‌رساند.

پژوهشگران می‌گویند کودکان و سالمندان نسبت به نور حساس‌تر هستند، زیرا واکنش چشم این افراد به نور با دیگران تقاوت دارد. جو و تیم پژوهشی او در مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۲ روشی برای تعیین میزان مجاز مواجهه شبکیه با نور مصنوعی ابداع کردند.

آن‌ها در این مطالعه بر شدت روشنایی و دمای رنگ چراغ و فاصله نور از چشم‌ها تمرکز داشتند.یافته‌ها نشان دادند که مدت‌زمان مجاز مواجهه بسته به نوع چراغ و زاویه تابش نور تفاوت دارد.

چراغ‌های روشن‌تر، دمای رنگ پایین‌تر و فاصله کمتر از منبع نور موجب کاهش مدت‌زمان مجاز مواجهه می‌شوند. این مطالعه بر اهمیت جای‌گذاری صحیح چراغ‌ها، جلوگیری از خیرگی و استراحت‌دادن به چشم‌ها در طول مطالعه یا انجام کارهای نزدیک تأکید دارد.

آب‌مروارید به‌تدریج شکل می‌گیرد و زمانی شروع می‌شود که پروتئین‌های موجود در عدسی چشم با افزایش سن تجزیه می‌شوند و به هم می‌چسبند.

دیابت، دخانیات، مصرف داروهای استروئیدی، آسیب‌های چشمی، جراحی چشم، عوامل ژنتیکی و مواجهه طولانی‌مدت با نور فرابنفش به خطر ابتلا دامن می‌زنند یا به روند پیشرفت بیماری سرعت می‌بخشند.

استفاده از عینک‌های محافظ در برابر نور فرابنفش، کنترل قند خون، پرهیز از دخانیات و معاینه منظم چشم بهترین راه برای حفظ سلامت بلندمدت چشم‌ها هستند.

استفاده از عینک‌های آفتابی مجهز به فیلتر فرابنفش و کلاه لبه‌دار به محافظت از چشم‌ها در فضای باز کمک می‌کند. اگر به فیلتر قوی‌تری برای نور آبی نیاز دارید، می‌توانید درباره استفاده از عینک‌های ویژه با چشم‌پزشک خود مشورت کنید؛ به‌ویژه اگر با بیماری‌های شبکیه، آب‌سیاه، میگرن یا دیگر مشکلات چشمی دست‌و‌پنجه نرم می‌کنید.

چگونه می‌توانیم عینکی انتخاب کنیم که واقعاً از نور آبی جلوگیری کند؟ به موارد زیر دقت کنید:بررسی ظاهری: نور سفید از ترکیب نور قرمز، سبز و آبی تشکیل شده است. وقتی نور آبی فیلتر می‌شود، نورهای سبز و قرمز با هم ترکیب شده و رنگ زرد یا نارنجی می‌سازند.

پس برای این‌که عدسی واقعاً جلوی نور آبی را بگیرد، باید ظاهر زرد یا نارنجی داشته باشد. شفاف‌بودن عدسی نشان به این معنی است که نمی‌تواند جلوی نور آبی را بگیرد. در فضای باز برای کاهش مواجهه با نور خورشید از ترکیب عینک آفتابی مجهز به فیلتر فرابنفش با کلاه یا چتر استفاده کنید.

عینک‌هایی که دور چشم را می‌پوشانند، با محدودکردن ورود نور از کناره‌ها عملکرد بهتری در محافظت از چشم‌ها دارند. در فضای بسته از قراردادن چراغ رومیزیِ پرنور در جایی که ممکن است نور آن مستقیماً به چشم‌ها بتابد خودداری کرده و از عینک‌های مجهز به فیلتر نور آبی استفاده کنید.

چراغ باید سطح مورد نظر را به‌شکل یکنواخت روشن کند، اما باعث خیرگی یا بازتاب شدید نور نشود. نورهای گرم در ساعات عصر احساس راحتی بیشتری ایجاد می‌کنند، اما باید از نورهای خیلی روشن یا سرد در مواقع غیرضروری پرهیز کنید.

روشنایی صفحه‌نمایش را هنگام کار با وسایل الکترونیکی براساس روشنایی محیط تنظیم کنید. صفحه را در فاصله‌ای مناسب بگذارید و آن را کمی پایین‌تر از سطح چشم قرار دهید. افزایش اندازه متن باعث می‌شود برای دیدن صفحه‌نمایش به جلو خم نشوید و چشم‌هایتان را تنگ نکنید.