کتابخانه دانشگاه آزاد اسلامی مهاباد

افزایش چاقی و کلسترول بالا و همچنین کم‌تحرکی، می‌توانند در بالا رفتن احتمال سکته مغزی نقش داشته باشند

کارشناسان چه توصیه‌ای دارند؟

بیشتر مردم تا وقتی سنشان بالاتر نرود، نگران سلامتی قلب و عروق خود نمی‌شوند، اما بر اساس پژوهشی تازه، میزان سکته مغزی، که یکی از انواع بیماری‌های عروقی است، در جوانان پیوسته افزایش یافته و طی سه دهه گذشته، تقریبا دو برابر شده است.

پژوهشگران دریافته‌اند میزان سکته مغزی در جوانان از ۳۳.۹ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر در سال‌های ۱۹۹۳ تا ۱۹۹۴ به ۶۲.۲ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر در سال ۲۰۲۰ رسیده است. این پژوهش همچنین از افزایشی اندک در شمار افرادی که پس از سکته زنده می‌مانند، خبر داد؛ یافته‌ای که نشان می‌دهد شاید شمار بیشتری از جوانان با پیامدهای بلندمدت سکته مغزی زندگی می‌کنند.

دکتر دیوید رابینسون، نویسنده ارشد این پژوهش که در نشریه پزشکی نورولوژی (Neurology) منتشر شد، می‌گوید: «سکته مغزی در هر سنی بیماری بسیار ویرانگری است، اما وقتی برای افراد جوان‌تر رخ می‌دهد، بسیار ویرانگر‌تر است.»

رابینسون که استادیار عصب‌شناسی بالینی و پزشکی توانبخشی در دانشکده پزشکی دانشگاه سینسیناتی است، می‌افزاید: «ناتوانی ناشی از سکته مغزی می‌تواند انجام دادن کارهای ضروری زندگی مانند اشتغال یا رسیدگی به فرزندان خردسال را بسیار دشوارتر کند. بنابراین اینکه بدانیم سکته مغزی فقط برای سالمندان اتفاق نمی‌افتد و ممکن است افراد جوان‌تر را هم درگیر کند و اینکه برای تلاش در جهت پیشگیری از آن راه‌هایی وجود دارد، از مهم‌ترین نکاتی است که باید از این پژوهش به خاطر بسپاریم.»

بر اساس پژوهش، عامل اصلی افزایش، سکته‌های مغزی ایسکمیک بودند؛ شایع‌ترین نوع سکته مغزی که بر اثر مسدود شدن جریان خون به بخشی از مغز به دلیل گرفتگی عروق رخ می‌دهد.

پژوهشگران همچنین مشاهده کردند که طی این دوره ۲۷ ساله، فراوانی برخی عوامل خطر در میان افراد دچار سکته افزایش یافت. به طوری که پرفشاری خون از ۴۷ به ۶۰ درصد، دیابت از ۱۹ به ۲۶ درصد، فیبریلاسیون دهلیزی (نوعی اختلال ریتم قلب‌) از ۱ به ۶ درصد و مصرف مواد از ۵ به ۴۰ درصد رسید. افزایش مورد آخر عمدتا به مصرف بیشتر ماری‌جوآنا نسبت داده شد.

با این‌ حال، چون داده‌های قابل‌مقایسه‌ای از افراد بدون سابقه سکته مغزی در دست نبود، نویسندگان پژوهش نمی‌توانند تعیین کنند که آیا این تغییرات در عوامل خطر، علت افزایش میزان سکته بودند یا نه. افزون بر این، روندهای یادشده در میان افراد مسن‌تر نیز دیده شدند، اما میزان سکته مغزی در آن گروه افزایش نیافت.

دکتر رابینسون دراین‌باره گفت: «ممکن است این عوامل بخشی از ماجرا باشند، اما فکر نمی‌کنم تمام قضیه را توضیح دهند» و افزود که افزایش مشکلاتی مانند چاقی و کلسترول بالا و نیز سبک زندگی کم‌تحرک هم ممکن است در احتمال سکته مغزی نقش داشته باشند. «برای اینکه بدانیم چگونه می‌توانیم مداخله کنیم و این روند را کاهش دهیم، به نظرم باید از چیزی شروع کنیم که بهتر می‌شناسیم: کاهش عوامل خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی.»

او به هشت اصل ضروری انجمن قلب آمریکا برای سلامتی شامل تغذیه سالم، ورزش، پرهیز از دخانیات، خواب باکیفیت و کنترل وزن، کلسترول، فشار خون و قند خون اشاره کرد و افزود مهم است که جوانان هم این شاخص‌ها را به‌طور منظم بررسی کنند، چون اگر عوامل خطر را زود تشخیص دهیم، احتمالا بهترین فرصت را برای مداخله و کاهش پیامدهای نامطلوب خواهیم داشت.

دکتر کریستوفر اندرسون، دانشیار عصب‌شناسی در دانشکده پزشکی هاروارد، که در این پژوهش شرکت نداشت، می‌گوید: «نکته مهم این است که افزایش چشمگیر میزان سکته مغزی در جمعیتی مشاهده شد که از نظر پیشینه نژادی، وضعیت اجتماعی‌‌ــ‌اقتصادی و سطح تحصیلات، تا حد زیادی نماینده جمعیت کلی آمریکا هستند. بنابراین احتمال بیشتری دارد که نتایج به سراسر کشور تعمیم‌پذیر باشند.»

دکتر میشل لپرت، متخصص عصب‌شناسی عروقی در مرکز پزشکی تافتس، نیز گفت از یافته‌ها شگفت‌زده نشد. او که در این پژوهش مشارکت نداشت، بر اهمیت مطالعاتی از این دست برای گردآوری داده درباره این گروه سنی تاکید کرد و افزود: «تعداد خام موارد هنوز خیلی زیاد نیست. اما باید وقت و هزینه صرف درک این مسئله کنیم، چون مسئله‌ای نیست که خودبه‌خود از میان برود. وضع آن هم رو به بهبود نیست.»

او افزود سکته مغزی در جوانان همچنان رویدادی نسبتا نادر است و نیازی نیست جوانان وحشت کنند. مراجعه به پزشک برای معاینه سالانه اهمیت دارد تا افرادی که ممکن است در معرض خطر باشند شناسایی شوند. پزشکان نیز باید از افزایش سکته مغزی در افراد جوان‌تر آگاه باشند تا بتوانند عوامل خطر عروقی را در مراحل اولیه تشخیص دهند و درمان کنند.

https://edition.cnn.com/2026/09/23/health/stroke-young-adult-risk-study-wellness