کتابخانه دانشگاه آزاد اسلامی مهاباد

علم چه می‌گوید؛ آیا شارژ کردن گوشی موبایل با خطراتی برای سلامت بدن همراه است؟

آیا قرار گرفتن بدن در نزدیکی یک گوشی در حال شارژ برای سلامتی مضر است؟ آیا شارژر گوشی‌ها امواج خطرناکی تولید می‌کنند؟ آیا خوابیدن در کنار یک گوشی در حال شارژ خطر دارد؟

اولین قدم برای دادن پاسخی علمی به این پرسش‌ها این است که نحوه رفتار گوشی‌های هوشمند را در حالت‌های عملیاتی مختلف درک کنیم؛ یعنی حالت‌های آماده به کار، استفاده فعال و شارژ. زیرا هر حالت، تغییرات متفاوتی را در «میدان‌های الکترومغناطیسی» گوشی ایجاد می‌کنند.

میدان‌های الکترومغناطیسی (EMF) به انرژی‌هایی گفته می‌شود که در اطراف وسایل برقی و تجهیزات بی‌سیم ایجاد می‌شوند. این میدان‌ها می‌توانند فرکانس‌های مختلفی داشته باشند؛ از میدان‌های با فرکانس پایین گرفته تا امواج رادیوفرکانسی (RF) با فرکانس بالاتر که تلفن همراه و دیگر تجهیزات بی‌سیم برای ارتباط با یکدیگر از آنها استفاده می‌کنند.

واقعیت این است که تلفن‌ها حتی زمانی که از آنها استفاده نمی‌کنیم سطحی از میدان‌های الکترومغناطیسی را منتشر می‌کنند؛ زیرا با برج‌های مخابراتی اطراف خود در ارتباط هستند، برنامه‌هایشان را به‌روزرسانی می‌کنند یا پیام‌ها را دریافت می‌کنند. البته در این حالت، میزان EMF منتشر شده در مقایسه با وضعیت «استفاده فعال از تلفن» در حداقل ممکن است.

چه زمانی میدان‌های الکترومغناطیسی به اوج خود می‌رسند؟

هنگام پخش برنامه‌های آنلاین، فیلم‌ها یا بازی‌های آنلاین همچنین هنگام گفتگوی تلفنی با کسی، گوشی تلفن با قدرت بیشتری کار می‌کند، آنتن‌ها داده‌های بیشتری را می‌فرستند و دریافت می‌کنند، پردازنده‌ها داغ‌تر می‌شوند و درنتیجه سطح انتشار RF افزایش می‌یابد زیرا تقاضای دستگاه برای انرژی و حفظ ارتباطات افزایش می‌یابد.

وضعیت میدان‌های الکترومغناطیسی «هنگام شارژ تلفن» چگونه است؟

وقتی گوشی را برای شارژ کردن به برق می‌زنیم بخش اصلی فرآیند شارژ توسط جریان الکتریکی برقرار شده میان کابل، آداپتور و مدار شارژ گوشی انجام می‌شود و نه «خود گوشی»؛ بنابراین وصل کردن گوشی به شارژر لزوما باعث افزایش چشمگیر انتشار RF نمی‌شود و این باور که اتصال گوشی به برق، انتشار امواج را بشدت افزایش می‌دهد درست نیست.

«کمیسیون بین‌المللی حفاظت در برابر پرتوهای غیریون‌ساز» ICNIRP همچنین «کمیسیون ارتباطات فدرال» در ایالات متحده FCC نیز تایید کرده‌اند که میزان قرار گرفتن در معرض امواج الکترومغناطیسی در حین شارژ، بسیار پایین‌تر از حد مجاز است و در حالت عادی، هیچ خطر تایید شده‌ای برای سلامتی ندارد.

استفاده از گوشی تلفن «در حین شارژ»

اگر هنگامی که گوشی برای شارژ به برق است شروع به استفاده از آن کنیم آنگاه بطور همزمان هم EMFهای فرکانس پایین و هم فرکانس بالا ایجاد می‌شوند. با این وجود، تلفن‌های مدرن بگونه‌ای طراحی شدند که بتوان همزمان با شارژ نیز استفاده کرد و در این موضوع ایمن هستند.

نکته مهم اینکه، چنین کاری زمانی ایمن است که شارژر و کابل تلفن شما ایمن و با کیفیت باشند و از قطعات معتبر و تاییده شده‌ای ساخته شده باشند. شارژرها و کابل‌های دارای گواهینامه، آزمایش‌های ایمنی دقیق مانند آزمایش‌های مقاومت در برابر آتش‌سوزی و شوک الکتریکی را پشت سر گذاشته‌اند.

در مقابل، شارژرهای ارزان و بدون گواهینامه، خطرات قابل توجهی را ایجاد می‌کنند.یک شارژر نامرغوب می‌تواند مشکلاتی مانند نقص عایق، کنترل ضعیف ولتاژ و جریان، اتصال کوتاه، تولید حرارت بیش از حد داشته باشد و باعث گردد که گوشی شما بیش از حد گرم شود، به باتری تلفن شما آسیب برسد یا حتی باعث آتش‌سوزی شود.

شارژ گوشی به کمک پاور بانک‌هادر موضوع پاوربانک‌ها نیز تفاوت عمده آنها با پریزهای ساختمان، در تغییر در «نوسان» برق و البته در میزان ذخیره انرژی است. هنگامی که گوشی تلفن هوشمند به پریز برق وصل می‌شود در واقع به شبکه جریان متناوب ساختمان متصل می‌شود و مانند سایر سیستم‌های الکتریکی فعال در همان ساختمان مانند آسانسورها، روشنایی یا رایانه‌ها ممکن است تحت تاثیر نوسانات کوتاه‌مدت جریان برق قرار بگیرد.

اما پاوربانک‌ها که با باتری‌های لیتیومی داخلی تغذیه می‌شوند به جای جریان متناوب ساختمان، یک جریان مستقیم و بدون نوسان از برق را (البته برای مدتی محدود) ارائه می دهند. با این حال، مبدل‌های داخل پاوربانک‌ها همچنان سطحی از میدان‌های الکترومغناطیسی را منتشر می‌کنند.نکته منفی درباره پاوربانک‌ها این است که به دلیل قابل حمل بودن، معمولا تلفن و منبع شارژ را به بدن نزدیک‌تر می‌کنند و این تماس نزدیک طولانی‌مدت بویژه آن زمان خطرناک است که پاوربانک شما از کیفیت مطلوب و ایمن برخوردار نباشد.

داستان کوتاه از انتوان چخوف
در یکی از روستاهای دورافتادهٔ روسیه، روستایی‌ای را هنگام باز کردنِ پیچ‌های ریل قطار دستگیر کردند...

بازرس:
«می‌فهمی جانِ هزاران انسان را به خطر انداخته‌ای؟ چرا آن پیچ‌ها را باز می‌کنی؟»

روستایی:
«فقط یک پیچ است ارباب... برای سنگین کردنِ قلابِ ماهی‌گیری‌ام لازمش دارم. من که به کسی آسیب نمی‌زنم. تازه، همهٔ اهل روستا همین کار را می‌کنند؛ یک پیچ را باز می‌کنیم و بعدی را می‌گذاریم بماند. در درس فیزیک خوانده‌ایم، بار تقسیم می‌شود و قطار واژگون نمی‌شود.»

بازرس:
«این دیوانگی است! یعنی دهدار این را نمی‌بیند؟»

روستایی:
«چطور نبیند؟ او حتی قفل‌های پاسگاه و خانهٔ خودش را هم از همین پیچ‌ها ساخته. بالاخره مفت است دیگر...»

بازرس:
«خب، اگر حقوق‌تان را زیاد کنیم چه؟ دست از این دزدی برمی‌دارید؟»

روستایی:
«مسئله پول نیست ارباب، مسئله عادت است. اگر عدالت و اخلاق را در کودکیمان یادمان ندهید، بزرگ هم که بشویم، حتی اگر جیبمان پر از پول شود، باز هم به باز کردنِ آن پیچ‌ها ادامه می‌دهیم.»

بازرس که از این حجمِ جهالت وحشت‌زده شده بود، برای نوشتنِ گزارش خود سوار قطاری شد که به مقصد پایتخت می‌رفت.
همان‌طور که از پشت پنجره به بیرون چشم دوخته بود، زیر لب زمزمه کرد:
«این فلاکت روزی به یک فاجعه ختم خواهد شد...»

در همین لحظه، کودک خردسالی را کنار ریل دید که دو پیچ در دست داشت.
کودک لبخندزنان دست تکان می‌داد.
بازرس از سرِ وحشت و هراس فریاد کشید:
«قطار را نگه دارید!»

اما دیگر خیلی دیر شده بود. صدای مهیب و کرکننده‌ای از برخوردِ فلزات به گوش رسید.
آن کودک نه فیزیک می‌دانست و نه قاعدهٔ «یکی درمیان باز کردن» را. او فقط همان کاری را کرده بود که از بزرگ‌ترها دیده بود؛ با این تفاوت که دو پیچِ کنار هم را با هم باز کرده بود.

قطار واژگون شد.
بذری که جهالت کاشته بود، در خاکی که با بی‌عدالتی آبیاری شده بود، به شکل فاجعه‌ای عظیم درو شد.

تقصیر کیست یا گناهکار کیست؟
مجرم اصلی کیست؟
«جامعه‌ای که جهل را عادی می‌انگارد، فرهنگِ "چیزی نمی‌شود" و تمام کسانی که در برابر نادرستی سکوت می‌کنند.»

چراکه برخی جوامع یک‌باره فرو نمی‌ریزند.
نخست، پیچ‌هایشان شل می‌شود.

آنتوان چخوف...

یادداشتی تحلیلی در حوزه ارتباطات علمی نشان می‌دهد که با تحول نظام ارزیابی پژوهش، نقش کتابداران دانشگاهی از ارائه خدمات اطلاعاتی به مشاوره تخصصی در زمینه سنجه‌های پژوهشی و تحلیل اثرگذاری علمی گسترش یافته است. این تغییر، کتابداران را به یکی از بازیگران کلیدی در تصمیم‌گیری‌های پژوهشی و سیاست‌گذاری علم تبدیل کرده است.
نویسنده تأکید می‌کند که اتکا به شاخص‌های سنتی مانند تعداد استنادها و ضریب تأثیر مجلات دیگر برای ارزیابی جامع پژوهش کافی نیست و باید از مجموعه‌ای متنوع از سنجه‌های کمی و کیفی استفاده شود.
بر اساس این گزارش، کتابداران با آموزش شاخص‌هایی مانند h-index، Journal Impact Factor (JIF)، CiteScore، SNIP، SJR و همچنین آلتمتریکس (Altmetrics) به پژوهشگران کمک می‌کنند تا تصویر دقیق‌تری از میزان اثرگذاری آثار علمی خود به دست آورند.
این مقاله نقش کتابداران را در تفسیر صحیح شاخص‌های علم‌سنجی برجسته می‌کند و هشدار می‌دهد که استفاده نادرست از این سنجه‌ها می‌تواند به تصمیم‌های نادرست در استخدام، ارتقا، تأمین مالی و ارزیابی پژوهش منجر شود.
نویسنده همچنین بر اهمیت آموزش تفاوت میان سنجه‌های مربوط به پژوهشگر، مقاله و مجله تأکید دارد و معتقد است ارزیابی مسئولانه باید متناسب با اهداف، رشته علمی و زمینه پژوهش انجام شود.
گزارش نشان می‌دهد که کتابداران با تحلیل داده‌های استنادی و استفاده از پایگاه‌های معتبر، می‌توانند پژوهشگران را در انتخاب مجلات مناسب، افزایش رؤیت‌پذیری آثار و توسعه راهبردهای انتشار علمی یاری دهند.
یکی دیگر از محورهای مقاله، معرفی آلتمتریکس به‌عنوان مکمل شاخص‌های استنادی است؛ شاخص‌هایی که میزان توجه عمومی، رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی به پژوهش را نیز منعکس می‌کنند.
نویسنده تأکید می‌کند که کتابداران می‌توانند نقش مؤثری در ترویج اصول «ارزیابی مسئولانه پژوهش» ایفا کنند؛ رویکردی که بر کیفیت، تأثیر واقعی و تنوع شاخص‌های ارزیابی تأکید دارد.
این یادداشت همچنین بر ضرورت آموزش اعضای هیئت علمی و دانشجویان درباره محدودیت‌های شاخص‌های علم‌سنجی و پرهیز از استفاده تک‌بعدی از آن‌ها تأکید می‌کند.
به باور نویسنده، آینده خدمات کتابخانه‌های دانشگاهی بیش از گذشته به ارائه مشاوره‌های تخصصی در زمینه تحلیل داده‌های پژوهشی، ارزیابی عملکرد علمی و مدیریت هویت پژوهشی وابسته خواهد بود.
این گزارش نشان می‌دهد که کتابداران با تلفیق دانش علم‌سنجی، مدیریت اطلاعات و ارتباطات علمی، به مشاوران راهبردی پژوهش در دانشگاه‌ها تبدیل شده‌اند و نقش آنان در افزایش کیفیت تصمیم‌های علمی روزبه‌روز پررنگ‌تر می‌شود.
در مجموع، مقاله نتیجه می‌گیرد که کتابداران در عصر پژوهش داده‌محور، نه‌تنها حافظان منابع اطلاعاتی، بلکه راهنمایان متخصص در فهم، تحلیل و به‌کارگیری سنجه‌های پژوهشی هستند و می‌توانند نقش مهمی در ارتقای کیفیت ارزیابی علم و توسعه فرهنگ پژوهش مسئولانه ایفا کنند.

Ekpolomo, O. (2026, June 2). Beyond citations: The librarian's role in navigating research metrics and scholarly impact. LinkedIn. https://www.linkedin.com/pulse/beyond-citations-librarians-role-navigating-research-metrics-qfg4e/

با سلام و احترام خدمت اعضای گروه، بخش خاورمیانه‌ی انجمن ASIS&T شما را به یک نشست «روایت یک سفر از کتابخانه تا صحنه» دعوت می‌کند. در این نشست، دکتر یدالله آقاعباسی نویسنده و کارگردان تئاتر که در حوزه علوم اطلاعات و کتابداری نیز دارای سابقه فعالیت هستند، تجربیات و تأملات خود را از زندگی و مسیر حرفه‌ای‌شان در گفتگویی صمیمانه، با ما به اشتراک خواهند گذاشت.

تاریخ: چهارشنبه 4 شهریور 1405

زمان: ۹:۰۰ تا ۱۱:۰۰ صبح

حضوری: کتابخانه مرکزی کرمان

مجازی: امکان شرکت آنلاین فراهم است توجه: این نشست به زبان فارسی برگزار می شود. ثبت‌نام برای هر دو شیوه ی حضوری و مجازی، الزامی (رایگان) است.لینک ثبت نام (لازم است برای ثبت نام و شرکت در برنامه از vpn استفاده کنید، برنامه‌ی آنلاین در بستر زوم برگزار می شود.

https://associationforinformationscienceandtechnologyasist.growthzoneapp.com/ap/Events/Register/kgFDb92tzCVC1https://associationforinformationscienceandtechnologyasist.growthzoneapp.com/ap/Events/Register/kgFDb92tzCVC1

*Not everything people do is about you.*
*Their mood isn't always your fault.*
*Their silence isn't always rejection.*
*Sometimes people are simply living inside their own story.*
*Stop taking it personally*

From- The Four Agreements by Don Miguel Ruiz.

هر کاری که مردم انجام می‌دهند به شما مربوط نیست.* *خلق و خوی آنها همیشه تقصیر شما نیست.* *سکوت آنها همیشه به معنای طرد شدن نیست.* *گاهی اوقات مردم به سادگی در داستان خودشان زندگی می‌کنند.* *دست از شخصی کردن بردارید* از- چهار پیمان/ نویسنده دون میگویل‌رویز

شاید مغزت تنبل نشده؛ فقط خسته شده است!

تا حالا شده بعد از یکی دو ساعت درس خواندن، هرچقدر هم به کتاب نگاه کنی چیزی وارد ذهنت نشود؟

معمولاً در این شرایط به خودمان می‌گوییم: «باید بیشتر تلاش کنم!» اما تحقیقات علوم اعصاب می‌گویند مشکل همیشه کمبود اراده نیست؛ گاهی سیستم توجه مغز واقعاً خسته شده است.

مغز ما برای تمرکز طولانی‌مدت از شبکه‌ای استفاده می‌کند که به آن توجه هدایت‌شده می‌گویند. هرچه بیشتر از این سیستم کار بکشیم، توانایی آن برای نادیده گرفتن عوامل حواس‌پرتی کاهش پیدا می‌کند.

اینجاست که استراحت هوشمندانه اهمیت پیدا می‌کند.

بر اساس گزارشی که ScienceAlert منتشر کرده، وقتی چند دقیقه در طبیعت قدم می‌زنیم، به صدای باران گوش می‌دهیم یا حتی بدون هدف به منظره‌ای طبیعی نگاه می‌کنیم، مغز از نوع دیگری از توجه استفاده می‌کند که فشار بسیار کمتری به سیستم شناختی وارد می‌کند. همین تغییر ساده می‌تواند به بازیابی تمرکز کمک کند.

جالب‌تر اینکه برخی مطالعات تصویربرداری مغزی نشان داده‌اند قرار گرفتن در محیط‌های طبیعی با کاهش فعالیت آمیگدالا (بخشی از مغز که در پردازش استرس و اضطراب نقش دارد) همراه است. به همین دلیل، بعد از یک استراحت کوتاه در طبیعت، بسیاری از افراد احساس می‌کنند دوباره می‌توانند با کیفیت بهتری روی کارشان تمرکز کنند.

پس اگر وسط مطالعه احساس کردی مغزت دیگر همکاری نمی‌کند، شاید لازم نباشد بیشتر به خودت فشار بیاوری؛ گاهی چند دقیقه استراحت درست، از نیم ساعت مطالعه‌ی بی‌کیفیت ارزشمندتر است.

• ScienceAlert

https://www.sciencealert.com/switching-off-for-a-moment-lets-your-brain-do-something-wonderful