کتابخانه دانشگاه آزاد اسلامی مهاباد

هوش_مصنوعی | چگونه نگذاریم ChatGPT شیوه فکرکردن ما را خراب کند؟

هوش مصنوعی می‌تواند سرعت و کیفیت کار ما را افزایش دهد، اما استفاده نادرست از آن ممکن است توانایی مستقل ما برای فکرکردن، یادگیری و تصمیم‌گیری را تضعیف کند.‎

مایکل جی.‎ کورن در مقاله‌ای در Washington Post، این مسئله را با مثال یک مربی بدنسازی توضیح می‌دهد:‎ اگر مربی همه وزنه‌ها را به‌جای شما بلند کند، هرچند تمرین انجام شده، اما بدن شما قوی‌تر نشده است. استفاده از AI نیز اگر جای تلاش ذهنی را بگیرد، ممکن است نتیجه کار را بهتر کند، اما لزوماً توانایی ما را افزایش نمی‌دهد.‎

برخی پژوهش‌های مورد اشاره در مقاله نشان می‌دهند که کاربران AI در انجام وظایف عملکرد بهتری دارند، اما وقتی با مسئله‌ای خارج از توانایی مدل مواجه می‌شوند، ممکن است به دلیل اعتماد بیش از حد به پاسخ AI بیشتر دچار خطا شوند.‎

در یک پژوهش دیگر نیز پس از قطع دسترسی افراد به هوش مصنوعی، توانایی حل مسئله آنان کاهش یافت.‎ همچنین آزمایش دیگری نشان داد که وقتی AI پاسخ اشتباه می‌دهد، کاربران ممکن است نه‌تنها بیشتر خطا کنند، بلکه اعتمادبه‌نفس بیشتری نیز داشته باشند.‎

این وضعیت از سوی پژوهشگران با عنوان «تسلیم شناختی» توصیف شده است؛ یعنی فرد به‌تدریج داوری و فرایند تفکر خود را به هوش مصنوعی واگذار می‌کند.‎

نکته مهم:‎ هدف استفاده از هوش مصنوعی نباید فقط «تولید خروجی بهتر» باشد؛ باید مراقب باشیم در فرایند استفاده از AI، توانایی فکرکردن، پرسش‌گری و قضاوت مستقل خود را تمرین دهیم.‎