کتابخانه دانشگاه آزاد اسلامی مهاباد

جامعه امروز به «اینفوتراپیست» نیاز دارد؟
امیررضا اصنافی، دانشیار گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی، می‌پرسد، چه کسی می‌تواند کمک کند تا مردم رابطه سالم‌تری با دنیای اطلاعات برقرار کنند؟ از تشخیص منابع معتبر تا کاهش اضطراب ناشی از اخبار، طراحی رژیم اطلاعاتی.

در سال‌های اخیر اصطلاحاتی مانند «اضطراب اطلاعاتی»، «اضافه‌بار اطلاعاتی»، «خستگی دیجیتال» و «اخبار جعلی» وارد ادبیات علمی شده‌اند. این مفاهیم نشان می‌دهند که اطلاعات، اگرچه ارزشمند است، اما استفاده نادرست از آن می‌تواند کیفیت زندگی، تصمیم‌گیری، سلامت روان و حتی روابط اجتماعی را تحت تأثیر قرار دهد.

منظور از اینفوتراپی، صرفاً ارائه اطلاعات بیشتر نیست، بلکه کمک به افراد برای انتخاب، ارزیابی، مدیریت و استفاده سالم از اطلاعات است؛ به گونه‌ای که اطلاعات به جای ایجاد اضطراب و سردرگمی، به تصمیم‌گیری بهتر، یادگیری مؤثرتر و زندگی آگاهانه‌تر منجر شود.

بر این اساس می‌توان از نقش جدیدی با عنوان «اینفوتراپیست» سخن گفت؛ متخصصی که وظیفه او درمان بیماری‌های جسم یا روان نیست، بلکه کمک به افراد برای مدیریت مسائل اطلاعاتی است. همان‌گونه که روان‌درمانگر به فرد کمک می‌کند احساسات و هیجانات خود را سامان دهد، اینفوتراپیست می‌تواند به افراد کمک کند تا رابطه سالم‌تری با دنیای اطلاعات برقرار کنند؛ از تشخیص منابع معتبر گرفته تا مدیریت اضافه‌بار اطلاعاتی، کاهش اضطراب ناشی از اخبار، طراحی رژیم اطلاعاتی، تقویت سواد اطلاعاتی و بهره‌گیری آگاهانه از هوش مصنوعی.