کتابخانه دانشگاه آزاد اسلامی مهاباد

روز گذشته در یکی از کانال های پیام رسان مربوط به کتابداران اطلاع رسانی به شرح زیر داده شده بود:

کارگاه تجربه‌نگاری و اشتراک دانش برای کتابداران

سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی کارگاه تجربه‌نگاری و اشتراک دانش برای کتابداران را برگزار می‌کند. یکشنبه ۱۷ خرداد ماه ۱۴۰۵، ساعت ۸:۳۰ صبح کارگاه تجربه‌نگاری و اشتراک دانش برای کتابداران با حضور دکتر محمد حسین دیانی و دکتر رحمت الله فتاحی به همراه رونمایی از کتاب صدای پای کتاب، نوشته پریسا کاهانی برگزار خواهد شد. علاقمندان دانش کتابداری و مطالعه می‌توانند در این جلسه کتابخانه مرکزی، طبقه همکف، تالار اندیشه شرکت کنند. همچنین این جلسه در بستر مجازی نیز پخش زنده خواهد داشت: https://meet.razavi.ir/ch/library-farhangi یادآور می‌شود کتاب «صدای پای کتاب» طنین خاطرات کتابداری است که در مسیر دانش علم اطلاعات و دانش‌شناسی پیش رفته است . پریسا کاهانی در این کتاب سعی کرده است خاطرات کاری خویش را به زبان عامیانه و با چاشنی طنز، نقل کند و تصویری علمی، زیبا و روشنی از نقش کتابدار برای مخاطب و اقشار مختلف جامعه در لفافۀ طنز به نمایش بگذارد. نویسنده با مهارت از ماجرای زندگی‌ در کتابخانه و ملاقات‌های جالب، دیدنی و شیرینِ مراجعان کتابخانه‌ها سخن گفته است تا آنجا که مخاطب در پایان داستان به این نتیجه می‌رسد که نویسندۀ داستان با مراجعانِ کتابخانه‌ها همراه و همدل است و صدای پای تک تک آنان را به خوبی می‌شناسد.

من به این گونه جلسه ها علاقه زیادی دارم. چون در تجربه های قبلی به نوعی آموزشی و یاددهی و بازآموزی را در سخنرانی های اساتید بزرگوار رشته می دیدم. امروز صبح به لطف فضای مجای امکان استفاده ما کتابداران شهرستانی و از راه دور فراهم شد. سخنان زیبا و آموزنده و پیام های ارزنده و انگیزشی اساتید که تشویقی برای سایر کتابداران در امر نوشتن خاطرات و اندوخته های تجربی فضای کار و امور کتاب و کتابخانه بود مشوقی شد که هر یک از ما قلم را برداریم و تجربه ها و خاطرات را مکتوب کنیم.

گزارش تازه‌ای در مجله Nature نشان می‌دهد که با وجود پیشرفت‌های قابل توجه زنان در عرصه پژوهش، همچنان احتمال حضور مردان در جایگاه‌های نخست و پایانی نویسندگان مقالات علمیِ منتشرشده در نشریات معتبر بیشتر از زنان است. این دو جایگاه معمولاً به‌عنوان مهم‌ترین موقعیت‌های نویسندگی شناخته می‌شوند و نقش برجسته‌ای در ارزیابی عملکرد علمی پژوهشگران دارند.
این گزارش با استناد به یک مطالعه گسترده، الگوهای نویسندگی در نشریات برجسته علمی را بررسی کرده و نشان می‌دهد که نابرابری جنسیتی در سطوح بالای تولید دانش همچنان پابرجاست.
بر اساس یافته‌ها، مردان بیش از زنان در جایگاه نویسنده اول یا نویسنده مسئول (آخرین نویسنده) قرار می‌گیرند؛ موقعیت‌هایی که معمولاً با رهبری علمی پروژه‌ها، دریافت اعتبار پژوهشی و فرصت‌های ارتقای حرفه‌ای ارتباط دارند.
پژوهشگران معتقدند این الگو تنها بازتاب تعداد پژوهشگران زن و مرد نیست، بلکه می‌تواند نشان‌دهنده تفاوت در دسترسی به فرصت‌های رهبری علمی، منابع پژوهشی و شبکه‌های همکاری باشد.
این مطالعه همچنین بر اهمیت نقش نویسندگی در شکل‌گیری مسیر شغلی دانشگاهی تأکید می‌کند؛ زیرا ارزیابی‌های استخدامی، ارتقای مرتبه علمی و دریافت بودجه‌های پژوهشی اغلب بر اساس همین شاخص‌ها انجام می‌شود.
نتایج گزارش نشان می‌دهد که اگرچه حضور زنان در بسیاری از حوزه‌های علمی افزایش یافته، اما دستیابی به موقعیت‌های تأثیرگذار در نظام انتشار علمی همچنان با موانع ساختاری همراه است.
تحلیل‌گران این وضعیت را بخشی از چالش گسترده‌تر برابری جنسیتی در نظام علم می‌دانند؛ چالشی که از مراحل آموزش و جذب پژوهشگر آغاز شده و تا سطوح مدیریتی و رهبری علمی ادامه می‌یابد.
گزارش همچنین یادآور می‌شود که تنوع جنسیتی در تیم‌های پژوهشی می‌تواند به افزایش خلاقیت، کیفیت تصمیم‌گیری و گسترش دیدگاه‌های علمی منجر شود.
از منظر سیاست‌گذاری، این یافته‌ها ضرورت بازنگری در سازوکارهای ارزیابی پژوهش، فرصت‌های mentoring و حمایت از پژوهشگران زن را برجسته می‌کند.
کارشناسان بر این باورند که رفع شکاف جنسیتی در نویسندگی علمی صرفاً مسئله عدالت نیست، بلکه می‌تواند به ارتقای کیفیت و اثربخشی نظام پژوهش جهانی نیز کمک کند.
این گزارش در شرایطی منتشر شده که بسیاری از دانشگاه‌ها و ناشران علمی در سال‌های اخیر برنامه‌هایی برای افزایش تنوع و برابری در محیط‌های پژوهشی اجرا کرده‌اند.
در مجموع، مقاله نتیجه می‌گیرد که با وجود پیشرفت‌های حاصل‌شده، دستیابی به برابری واقعی در رهبری علمی و نویسندگی مقالات هنوز نیازمند اقدامات ساختاری، سیاست‌های حمایتی و پایش مستمر شاخص‌های جنسیتی در نظام علم است.

Nature. (2026, June). First and last authors more likely to be men in leading science journals. Nature. https://doi.org/10.1038/d41586-026-01495-8.

ضعف امنیتی در بیش از یک میلیون دوربین و مانیتور کودک
چشمان غریبه در خانه‌ی شما!

تصور کنید دوربینی که برای مراقبت از کودک یا خانه خریده‌اید، طوری تنظیم شده باشد که فردی خارج از خانه هم بتواند به تصویرهای آن دسترسی پیدا کند. گزارشی تازه نشان می‌دهد بیش از یک میلیون دوربین و مانیتور کودک وابسته به فناوری شرکت «میری تکنولوژی» (Meari Technology) چنین ضعفی داشته‌اند.

یک پژوهشگر امنیتی متوجه شد که با استخراج یک کلید دیجیتال از اپلیکیشن این دوربین‌ها، می‌توان به داده‌های دستگاه‌هایی در ۱۱۸ کشور دسترسی پیدا کرد. او توانست تصویر برخی خانه‌ها، آدرس ایمیل کاربران و موقعیت جغرافیایی آن‌ها را ببیند و ده‌ها هزار عکس ذخیره‌شده را بدون نیاز به رمز عبور، روی سرورهای بدون محافظت این شرکت پیدا کند.

اگر از دوربین کودک یا دوربین خانگی متصل به اینترنت استفاده می‌کنید، آن را مثل یک وسیله حساس امنیتی ببینید:

• رمزهای پیش‌فرض را عوض کنید و برای حساب اپلیکیشن رمز قوی بگذارید.

• اگر اپلیکیشن دوربین از تأیید دومرحله‌ای پشتیبانی می‌کند، آن را فعال کنید.

• دوربین را در مکان‌های خیلی خصوصی خانه قرار ندهید و وقتی لازم نیست، آن را خاموش کنید.

• اگر مدل دستگاه شما از فناوری میری استفاده می‌کند، حتماً بررسی کنید که نسخه فریم‌ور آن ۳.۰.۰ یا بالاتر باشد.

🖊️دکتر علی محمد مصدق راد
■تكنيك دلفيDelphi method توسط اولف هلمرOlaf Helmer و نورمن دالكي Norman Dalkey، دو پژوهشگر پروژه راند نيروي دريايي آمريكا در سال ۱۹۵۰ میلادی معرفی شد. تکنیک دلفی روشی ساختار یافته و نظام‌مند است که برای جمع‌آوری نظرات گروهی از خبرگان در زمینه‌های مختلف، به ویژه در شرایطی که داده‌های علمی کافی در دسترس نیست، استفاده می‌شود. این تکنیک به نام مکانی در یونان باستان که به عنوان مرکز پیش‌بینی‌ها و آینده‌نگری شناخته می‌شد، نامگذاری شده است.

□تکنیک دلفی در حقیقت، استفاده از نظر خبرگان با استفاده از چند بار پرسشنامه در زمینه‌هایی از دانش است که هنوز قوانین علمی توسعه نیافتند. تكنيك دلفي برای مواردی که اعضای خبرگان در یک جا مستقر نباشند یا حضور مدیران و فشار همتایان بر تصمیم‌گیری اثر می‌گذارد، مناسب است. این تکنیک به مدیران اجازه می‌دهد تا از دانش و تجربه گسترده گروهی از خبرگان بهره‌مند شوند.

●از مزایای تکنیک دلفی می‌توان به استفاده از دانش جمعی، کاهش تأثیر نظرات شخصی و صرفه‌جویی در هزینه و زمان اشاره کرد. برخلاف روش‌های سنتی تصمیم‌گیری گروهی، تکنیک دلفی نیازی به گرد هم آمدن فیزیکی خبرگان ندارد و در نتیجه هزینه‌ها و زمان مورد نیاز برای تصمیم‌گیری کاهش می‌یابد. ناشناس بودن خبرگان و ارائه باز خورد منظم به شرکت کنندگان از ويژگي‌هاي اصلی تکنیک دلفي است. ناشناس بودن هویت خبرگان باعث می‌شود تا نظرات شخصی و تعصبات فردی بر نتایج تأثیر کمتری داشته باشد.

○از تکنیک دلفی در سازمان و مدیریت می توان در آینده‌نگری، پیش‌بینی روندهای آینده، تصمیم‌گیری استراتژیک، برنامه‌ریزی و توسعه محصول استفاده کرد. این تکنیک برای شناسایی فرصت‌ها و تهدیدات و تدوین استراتژی‌های بلندمدت؛ شناسایی نیازهای مشتریان، ارزیابی ایده‌های جدید و بهبود محصولات موجود؛ انتخاب بهترین گزینه از میان گزینه‌های مختلف، ارزیابی ریسک‌ها و تعیین اولویت‌ها و تدوین برنامه‌های عملیاتی، تعیین منابع مورد نیاز و ارزیابی اثربخشی برنامه‌ها مناسب است.

■تکنیک دلفی معمولاً شامل چندین دور پرسش و پاسخ است. سوالات در مراحل اول بیشتر از نوع کیفی و باز و در مراحل بعدی از نوع کمی هستند. فرض کنید مدیران یک شرکت تولیدی قصد دارند از تکنیک دلفی برای تعیین ویژگی‌های یک محصول جدید استفاده کنند. در مرحله اول، پرسشنامه‌ای شامل سوالاتی در مورد ویژگی‌های مورد نیاز محصول جدید برای گروهی از متخصصان بازاریابی، مهندسی و تولید ارسال می‌شود. در مراحل بعدی، نظرات خبرگان جمع‌آوری و تحلیل شده و پرسشنامه‌های جدیدی با توجه به نتایج قبلی تهیه می‌شود. در نهایت، با تکرار این مراحل، به یک توافق کلی در مورد ویژگی‌های محصول جدید دست می‌یابند.

□تکنیک دلفی یک ابزار قدرتمند برای تصمیم‌گیری گروهی در شرایطی است که داده‌های قطعی و روش‌های کمی برای ارزیابی گزینه‌ها در دسترس نیست. برای اینکه از تكنيك دلفی به درستی در سازمان استفاده کنید، باید:

▪︎ موضوع یا مسأله را مشخص کنید و یک تسهیل‌گر و گروهی از افراد متخصص و با تجربه در زمینه موضوع مورد مطالعه انتخاب کنید.
▪︎ پرسشنامه‌ای شامل سوالات باز و بسته در مورد موضوع مورد نظر تهیه و برای خبرگان ارسال کنید.
▪︎ پاسخ‌های دریافتی از خبرگان را جمع‌آوری، تحلیل و خلاصه‌ کنید. بر اساس تحلیل پاسخ‌های مرحله قبل، پرسشنامه جدیدی تهیه و برای خبرگان ارسال کنید. در این پرسشنامه، نتایج تحلیل مرحله قبل و نظرات خبرگان دیگر به اشتراک گذاشته می‌شود تا خبرگان بتوانند نظرات خود را اصلاح و تکمیل کنند.
▪︎ مراحل ۳ و ۴ را تا زمانی که اجماع نسبی (بیش از ۷۵ درصد) بین خبرگان حاصل شود، تکرار کنید. در نهایت، نتایج نهایی را جمع‌بندی و به صورت گزارش ارائه کنید.

●مطالعه کتاب «The Delphi Method: Techniques and Applications» نوشته هارولد گوردون Harold Gordon را به اساتید، دانشجویان، مدیران و کارکنان پیشنهاد می‌کنم.
----------

نتایج یک پژوهش بین‌المللی تازه در نشریه Nature نشان می‌دهد که کیفیت رابطه میان استادان راهنما و پژوهشگران جوان، تأثیر مستقیمی بر سلامت روان و آینده شغلی آنان دارد.
این مطالعه که با مشارکت بیش از ۲۶۰۰ پژوهشگر از ۶۵ کشور انجام شده، به بررسی تجربه دانشجویان دکتری، پژوهشگران پسادکتری و افرادی پرداخته است که دانشگاه را ترک کرده‌اند.
یافته‌ها نشان می‌دهد نزدیک به ۴۰ درصد شرکت‌کنندگان، استادان خود را دارای ضعف در ارتباطات و مدیریت علمی دانسته‌اند.
همچنین بیش از ۳۰ درصد افراد از کمبود حمایت، نبود همدلی و تماس‌های کاری خارج از ساعات رسمی شکایت داشته‌اند. بررسی‌ها نشان می‌دهد رفتار استاد راهنما برای ۷۶ درصد پاسخ‌دهندگان تأثیر متوسط تا شدید بر سلامت روان داشته است.
پژوهشگران تأکید می‌کنند که حمایت عاطفی، برگزاری جلسات منظم و ارتباط شفاف از مهم‌ترین ویژگی‌های یک راهنمای علمی موفق به شمار می‌رود.
نتایج مطالعه حاکی از آن است که پژوهشگران جوان، استادان همدل و همراه را به مدیران صرفاً نتیجه‌محور ترجیح می‌دهند.
در میان افرادی که محیط دانشگاه را ترک کرده‌اند، تقریباً نیمی از افراد تجربه‌های منفی با استادان راهنما را یکی از دلایل اصلی خروج خود عنوان کرده‌اند. محدودیت فرصت‌های شغلی پایدار، ناامنی مالی و دشواری حفظ تعادل میان کار و زندگی نیز از دیگر عوامل مؤثر گزارش شده است.
به اعتقاد نویسندگان، بسیاری از استادان بدون دریافت آموزش رسمی در زمینه رهبری و منتورینگ وارد جایگاه راهنمایی دانشجویان می‌شوند. این مسئله نشان می‌دهد که موفقیت در جذب بودجه و انتشار مقاله، لزوماً به معنای توانایی در هدایت و حمایت از پژوهشگران جوان نیست.
در نهایت، این پژوهش خواستار توجه بیشتر دانشگاه‌ها به آموزش مهارت‌های راهبری علمی و ارتقای فرهنگ حمایتی در محیط‌های پژوهشی شده است.

Basu, M. (2026, June 1). Poor supervision is pushing young researchers out of academia. Nature. https://doi.org/10.1038/d41586-026-01693-4

دانشجویان دکتری و پژوهشگران؛ کدام ابزار هوش مصنوعی برای کدام مرحله پژوهش مناسب است؟ با گسترش ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی، فرایند پژوهش و نگارش علمی بیش از هر زمان دیگری هوشمند شده است. از جستجوی منابع و مرور ادبیات گرفته تا نگارش مقاله، تحلیل داده‌ها و داوری علمی، امروز ابزارهای متنوعی در اختیار پژوهشگران قرار دارند که می‌توانند بهره‌وری و کیفیت پژوهش را به‌طور قابل توجهی افزایش دهند. تعدادی از کاربردی‌ترین ابزارهای هوش مصنوعی برای فعالیت‌های پژوهشی معرفی شده‌اند:

AnswerThis: کمک به نگارش و توسعه مقالات علمی

Paperpal: ویرایش نگارشی، گرامری و بهبود کیفیت زبان مقاله

SciSpace: استخراج اطلاعات و مرور نظام‌مند منابع علمی

Review-it: دریافت بازخورد و ارزیابی اولیه مقاله پیش از ارسال

DataLumio: تحلیل داده‌ها و استخراج بینش‌های پژوهشی

Liner: جستجو و یافتن مقالات و استنادهای مرتبط

Ponder: درک و تحلیل پژوهش‌های پیچیده و تخصصی

Jenni AI: شناسایی و پیشنهاد منابع برای مرور ادبیات

Bohrium: تبدیل مقالات علمی به پوسترهای پژوهشی

نکته مهم: هیچ‌یک از این ابزارها جایگزین تفکر انتقادی، تخصص علمی و قضاوت پژوهشگر نیستند. بهترین رویکرد، استفاده هوشمندانه از این ابزارها در کنار دانش و تجربه پژوهشی است.

مطالعه‌ای جدید در حوزه توسعه آموزش عالی نشان می‌دهد که کتابخانه‌های دانشگاهی برای حفظ نقش خود در عصر تحول دیجیتال، نیازمند بازآفرینی اساسی در خدمات و زیرساخت‌های خود هستند. این پژوهش با تمرکز بر دانشگاه‌های چین، راهبردهایی برای ارتقای پلتفرم‌های خدماتی کتابخانه‌ها از منظر دیجیتالی‌سازی ارائه می‌کند.
نویسنده با بررسی وضعیت کتابخانه‌های دانشگاهی و تحلیل نمونه‌های موفق، تأکید می‌کند که بسیاری از کتابخانه‌ها هنوز در بهره‌گیری از ظرفیت‌های فناوری‌های نوین فاصله قابل توجهی با استانداردهای کتابخانه‌های هوشمند دارند.
یافته‌ها نشان می‌دهد که چهار حوزه کلیدی شامل فرهنگ‌سازی دیجیتال، ترویج فرهنگ و میراث محلی، آموزش و ترویج مطالعه، و ایجاد کتابخانه‌های مجازی باید در کانون برنامه‌های تحول دیجیتال قرار گیرند.
بررسی ۱۳۷ کتابخانه دانشگاهی برتر چین نشان داد که بخش قابل توجهی از این مراکز هنوز فاقد زیرساخت‌های پیشرفته مانند کتابخانه‌های سه‌بعدی، تورهای مجازی و سامانه‌های تعاملی هوشمند هستند.
پژوهش بر اهمیت استفاده از فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی، واقعیت مجازی (VR)، واقعیت افزوده (AR)، کلان‌داده‌ها و شبکه‌های نسل پنجم ارتباطی برای توسعه خدمات کتابخانه‌ای تأکید می‌کند.
در این چارچوب، کتابخانه‌ها می‌توانند با تحلیل رفتار کاربران، خدمات شخصی‌سازی‌شده ارائه دهند و تجربه یادگیری و دسترسی به اطلاعات را بهبود بخشند.
مطالعه همچنین نقش کتابخانه‌ها را فراتر از ارائه منابع اطلاعاتی دانسته و آن‌ها را به‌عنوان بستری برای آموزش دیجیتال، تعامل فرهنگی و توسعه مهارت‌های یادگیری مادام‌العمر معرفی می‌کند.
یکی از پیشنهادهای مهم پژوهش، توسعه «دوقلوی دیجیتال کتابخانه» است؛ محیطی مجازی که امکان جست‌وجو، آموزش، بازدید و استفاده از خدمات کتابخانه را بدون محدودیت زمان و مکان فراهم می‌کند.
نتایج نشان می‌دهد که تلفیق فضای فیزیکی و مجازی کتابخانه‌ها می‌تواند مشارکت کاربران را افزایش داده و تجربه‌ای فراگیر و تعاملی برای دانشجویان و پژوهشگران ایجاد کند.
با این حال، نویسنده هشدار می‌دهد که تحول دیجیتال بدون توجه به امنیت اطلاعات، حریم خصوصی کاربران، حقوق مالکیت فکری و ملاحظات اخلاقی می‌تواند با چالش‌های جدی همراه شود.
این پژوهش همچنین بر ضرورت آموزش نیروی انسانی متخصص، تأمین منابع مالی پایدار و همکاری میان کتابخانه‌ها و دانشگاه‌ها برای تحقق کتابخانه‌های هوشمند تأکید دارد.
در مجموع، مقاله نتیجه می‌گیرد که آینده کتابخانه‌های دانشگاهی در گرو توسعه اکوسیستم‌های هوشمند، کاربرمحور و داده‌محور است؛ اکوسیستم‌هایی که می‌توانند کتابخانه را به یکی از ارکان اصلی آموزش و یادگیری در عصر دیجیتال تبدیل کنند.

منبع:
Zhou, X. (2025). Research on the upgrading of university library platform service from the perspective of digitalization. International Journal of Educational Development. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0738059325000677v

شناسه‌ی دیجیتال یا DOI یکی از ارکان اصلی نظام نشر علمی در جهان است؛ شناسه‌ای یکتا که برای شناسایی دقیق و دائمی مقالات، کتاب‌ها و دیگر منابع پژوهشی به کار می‌رود. این کد معمولاً ترکیبی از حروف و اعداد است که با پیشوندی مانند 10. آغاز می‌شود و به هر اثر علمی، هویت منحصربه‌فردی می‌بخشد.

استفاده از DOI سبب می‌شود آثار علمی همیشه قابل‌ارجاع و در دسترس بمانند، حتی زمانی که نشانی اینترنتی آن‌ها تغییر کند. به کمک این شناسه، پژوهشگران می‌توانند منابع مورد نیاز خود را سریع‌تر پیدا کنند، به نسخه اصلی مقاله دسترسی یابند و استنادهای دقیق‌تری در پژوهش‌های خود ارائه دهند.

در ادامه، مفهوم DOI و نقش آن در شناسایی و دسترسی پایدار به مقالات علمی بررسی می‌شود و تفاوتش با سایر شناسه‌های پژوهشی نیز بیان خواهد شد؛ تا در پایان، درکی روشن از جایگاه این شناسه در نظم و اعتبار آثار علمی حاصل شود.

ادامه مطلب را در لینک زیر دنبال کنید. https://iranpaper.ir/blog/doi/

شاخص SJR یا SCImago Journal Rank یک معیار معتبر برای سنجش جایگاه علمی مجلات است. این شاخص توسط گروه پژوهشی سایمگو طراحی شده و با استفاده از داده‌های پایگاه Scopus محاسبه می‌شود.

تفاوت اصلی اس جی آر با شاخص‌های ساده مثل ایمپکت فاکتور این است که فقط تعداد استنادها را نمی‌شمارد، بلکه به اعتبار مجلاتی که استناد می‌دهند هم توجه می‌کند. یعنی اگر یک مقاله در مجله‌ای معتبر منتشر شود و به مقاله شما ارجاع دهد، این استناد امتیاز بیشتری دارد تا ارجاعی که از یک مجله کم‌اعتبار می‌آید.

به زبان ساده، اس جی آر مثل یک سیستم امتیازدهی هوشمند است که هم «تعداد» و هم «کیفیت» استنادها را در نظر می‌گیرد. نتیجه این محاسبه یک عدد است که نشان می‌دهد هر مقاله منتشرشده در آن مجله به طور میانگین چه مقدار تأثیر علمی دارد.

شاخص SNIP که مخفف عبارت Source Normalized Impact per Paper است، یکی از شاخص‌های استنادی معرفی‌شده توسط پایگاه Scopus است. این شاخص برای نخستین‌بار توسط مرکز CWTS دانشگاه لیدن (Leiden University) طراحی شد تا راهی منصفانه‌تر برای مقایسه‌ی مجلات علمی در رشته‌های مختلف فراهم کند.

ویژگی اصلی SNIP این است که تفاوت میان رشته‌ها در میزان استناددهی را در محاسبات خود لحاظ می‌کند. به‌عنوان نمونه، در علوم زیستی یا پزشکی معمولاً استنادها زیاد است، اما در رشته‌هایی مانند ریاضیات یا مهندسی کمتر دیده می‌شود. SNIP با در نظر گرفتن این تفاوت، میزان تأثیر واقعی یک مجله را نسبت به زمینه‌ی علمی خودش می‌سنجد.

به زبان ساده، اسنیپ نشان می‌دهد هر مقاله در یک مجله، نسبت به میانگین استنادهای حوزه‌ی خودش چه تأثیری داشته است. بنابراین، از این شاخص می‌توان برای مقایسه‌ی منصفانه‌ی مجلات مختلف حتی از حوزه‌های علمی متفاوت استفاده کرد.

به‌طور کلی، هرچه مقدار SNIP بالاتر باشد، نشان‌دهنده‌ی تأثیر علمی بیشتر مجله در زمینه‌ی تخصصی خود است. مقدار ۱ به معنای عملکرد متوسط در آن رشته و عددهای بالاتر از ۱ نشانه‌ی عملکرد قوی‌تر از میانگین هستند.

چند هفته قبل برای خرید آجیل به یکی از مغازه های شهر رفتم. دو خانم مشتری هم آمدند که یکی از آنها که ترک بود مهمان زن کرد بود. زن کرد زن میانسالی بود که لباس کردی زیر مانتویش پوشیده بود و ظاهرا نه به قصد خرید بلکه برای هواخوری و پرکردن وقت عصرگاهی خود راهی بازار شده بودند. من اجناس مورد نیاز خودم را انتخاب می کردم که خانم کرد گفت آقا خرما دارید؟ فروشنده گفت بله خانم .بفرمایید . چندین رقم هست. قیمت های خرما را گفت و ظاهرا برای تست کردن دو سه خرما برداشته بود. من اجناس را برای وزن کردن به مسئول فروش دادم. یک دفعه دیدم آقای فروشنده بدوبدو تا در مغازه رفت با صدای بلند گفت خانم وایستا وایستا خرما را چیکار کردی؟ قوطی خرما کجاست؟ خانم کرد با نهایت نجابت و حیا و آبروداری و شرم دست هایش را تمام باز کرد به نحوی همه قد و قواره اش دیده شود گفت آقا به خدا من قوطی برنداشته ام .چندین بار سوگند خورد . بیچاره نزد مهمانش هم بدجور خورد شد. گفت ولله من فقط یک دانه را امتحان کردم نخواستم. من نمی توانم ناحقی ببنم .خیلی از رفتار آن فروشنده ناراحت شدم. در این وضعیت اقتصادی خریدها کم و از سر نیاز خرید می شود چه زشت بود آن برخورد...تازه پرداختم را انجام داده بودم. گفتم آقای محترم من خیلی جاها می روم اصرار می کنند امتحان کنم خودم نمی خورم حالا یک عدد خرما ارزش این را دارد گفت خانم اینجا همه اجناس با پول هستند نمی شود هرکسی از راه رسید محصولی را امتحان کند و نخرد .من بیرون آمدم . تصمیم گرفتم تا عمر دارم قدمی در آن مغازه نگذارم. تحقیر و توهین به قیمت مرگ جوانمردی و انسانیت و شرافت و غرور.

اینترنت که قطع می شود انگار مسافری هستم که از نیمه راه اتوبوس خراب می شود و در جاده بی انتها می مانم که از چه راهی به مسیرت ادامه دهم؟ دانشجویان و برخی اساتید که در جریان پایان نامه نویسی هستند و یا سایر نوشته های پژوهشی و مقاله نویسی سراغ منابع اطلاعاتی را از من می گیرند و معمولا یا سایت ها را به آن ها معرفی می کنم و یا در صورت دسترسی خودم کتابها را برایشان دانلود می نمایم. اما در زمان قطع اینترنت از بسیاری از دانشگاه ها در پیام رسان های روبیکا و ایتا کانال هایی را راه اندازی کرده بودند و منابع مورد نیاز جماعت پژوهشگر درخواست داده می شود و در طی چند روز pdf منابع در دسترس بود. اما این pdf ها همه اسکن کتاب ها نبودند. اغلب به ترتیب از اول صفحه تا پایان کتاب با مویایل عکس گرفته می شد و نهایتا به عنوان کتاب مورد نیاز در کانال ها قرار داده می شد. هرچند که این کار در این وضعیت که یکی این که اینترنت قطع بود و امکان دسترسی وجود نداشت مثلا خرید اینترنتی ، از طرفی هزینه کتاب ها بسیار سنگین هستند و امکان خرید برای همه فراهم نیست کمی خوشایند است که کتاب به نحوی در اختیار متقاضی و کاربر قرار گیرد اما از طرف دیگر مضووع حق تالیف و کپی رایت آن خط قرمزی است که زیرپا گذاشته می شود.

ما کتابداران وظیفه داریم که منابع اطلاعاتی را در اختیار متقاضیان قرار دهیم. کتاب ها در این برهه زمانی به این شکل در اختیار قرار می گرفتند. اصلی به نام دسترسی همگانی به منابع و رفع نیازهای مطالعاتی و اطلاعاتی کاربران ولی حق تالیف مولفان و خالقان آثار را پایمال کردن نتیجه اش بی علاقه گی و از دست دادن انگیزه برای شروع های بعدی است. این رویه فقط در یک دانشگاه نبود و من در بسیار از رشته ها و دانشگاه ها و کانال های شخصی افراد کتاب ها را می دیدم که به این شیوه در اختیار همگان گذاشته می شدند.

در همین اثنا اتفاقی نوشته ای از دکتر صراف زاده خواندم که شخصی که مشخصا کارش وکالت حق تالیف است را خواندم و نتیجه این مطلب برای من این بود که تفاوت ره از کجا تا به کجاست؟

"مشاور سفر در ملبورن در حال طراحی وب‌سایت خود بود. مثل خیلی‌ها، برای زیباتر کردن صفحه در اینترنت به دنبال یک تصویر مناسب گشت. یک عکس عالی پیدا کرد: ساحلی آرام در هاوایی. آن را دانلود کرد و در سایتش گذاشت. همین یک تصمیم ساده، به یک پرونده حقوقی پرهزینه تبدیل شد.

عکاسی که آن تصویر را گرفته بود، یک عکاس حرفه‌ای استوک در ایالات متحده بود و درآمدش از طریق صدور مجوز استفاده از عکس‌ها تأمین می‌شد. وقتی متوجه شد تصویرش بدون اجازه استفاده شده، در استرالیا اقدام قانونی کرد. در ابتدا، این موضوع می‌توانست به‌سادگی حل شود: یک عذرخواهی، حذف تصویر، و پرداخت هزینه مجوز.

اما هیچ‌کدام از این‌ها اتفاق نیفتاد. مشاور سفر شکایت را نادیده گرفت. تصویر را حذف نکرد. پاسخ مناسبی نداد—و حتی در دادگاه هم حاضر نشد.

در حالی که هزینه معمول مجوز این تصویر حدود ۱۸۵۰ دلار آمریکا بود، دادگاه بسیار فراتر رفت. او به پرداخت ۱۲٬۵۰۰ دلار خسارت اضافی و ۹٬۵۰۰ دلار هزینه دادرسی محکوم شد. همه این‌ها فقط برای یک تصویری که از اینترنت برداشته شده بود."و چند مثال دیگر..

اینجا من کاربر آیا باید به علت نیاز کپی رایت را زیرپا بگذارم و یا دست از خواسته خود بردارم در شرایطی که انتخابی غیر از این دو مورد وجود نداشته باشد؟

کتاب نگاهی به تاریخ مهاباد نوشته سید محمد صمدی
سال "حه مه گروی و مه لا وسوو "

ابتدا توضیحی درباره این دو نام کردی "حه مه = حمه" مخفف کلمه محمد است و گروی یعنی آبله رو وسوو هم مخفف کلمه یوسف است. این دو واژه نام دو نفر بوده است که شغل نوازندگی داشته اند. در دوران جنگ اول جهانی حاجی صمد خان شجاع الدوله» حاکم آذربایجان بوده و آنگونه که در تاریخ های معتبر آمده است نامبرده ... به هر جرم و جنایتی دست زده است. در آخر هم فرار کرده .... سوء رفتار او به حدی بوده که حکومت وقت ایران مجبور به تغییر و تعویض او شده است بدین ترتیب تقی خان رشید الملک سردار رشید جانشین او گردیده و آنگونه که منابع تاریخی می گویند او هم چندان بهتر از صمد خان نبوده است. تقی خان رشید الملک در سال ۱۳۲۲ یا ۱۳۲۳ هجری قمری حاکم ساوجبلاغ مکری گردید. در محله پشت اداره دخانیات شهر مهاباد منزلی قدیمی هنوز پا برجاست در این خانه قدیمی دو نفر به نام های «حه مه گروی» و «مه لا وسوو» که خواننده و نوازنده بوده اند، زندگی می کرده اند. مه لا و سوو زنی بسیار زیبا و وجیه داشته و راه عبور هر روزه تقی خان هم از جلو منزل این دو نفر بوده است. روزی که تقی خان این زن را می بیند و نگاهی عمیق به او می اندازد زیبایی خیره کننده زن او را مات و مبهوت میکند. همینکه به منزل خود می رسد بلافاصله مأموری به منزل آن زن میفرستد و درخواست میکند که وقتی به او داده شود که به این خانه بیاید. زن به مأمور حاکم می گوید فردا اول صبح بیا و پاسخ لازم را بگیر و به جناب حاکم برسان شب وقتی شوهر و همکار شوهرش بر میگردند، آن زن موضوع را برای آنان بازگو میکند. شوهر این زن می گوید وقتی فردا فرستاده حاکم برای جواب برگشت جواب مثبت به او بده با روشن شدن هوا حه مه گر روی و مه لا وسوو در گوشه ای از پستوی خانه خود را مخفی می کنند و منتظر فرستاده حاکم می مانند. فرستاده حاکم می آید و جواب می خواهد زن میگوید: امشب خیلی فکر کردم، آخر به این نتیجه رسیدم که نمی شود دل حاکم را شکست برو همین الان حاکم را بفرست بیاید چون کسی در خانه نیست. فرستاده به سرعت نزد حاکم بر میگردد و این خبر مسرت بخش را به حاکم می رساند. حاکم با عجله خود را به منزل حه مه گروی و مه لا و سوو می رساند. وقتی وارد اتاق می شود هنوز ننشسته و جا خوش نکرده دو مرد وارد اتاق میشوند و تا جای که هر دو از نفس می افتند حاکم را کتک می زنند و آنچه نبایستی با حاکم بکنند میکنند و او را با سر و وضعی بسیار ناجور از خانه بیرون می اندازند. حاکم به هر شکلی که بوده خود را به محل کارش میرساند و چند نفر تفنگچی و مأمور می فرستد که این دو نفر را دستگیر کرده به محکمه ببرند. افراد مسلح که به دم در خانه مورد نظر می رسند از داخل ساختمان به آنان تیراندازی می شود، آنان نیز آتش می گشایند. چند تن از مأموران کشته و زخمی میشوند و کم کم کار به آشوب در کل شهر کشیده می شود حاکم راه چاره ای به نظرش نمی رسد، فوراً عده ای را نزد باپیر آقای قم قلعه می فرستد و برای جلوگیری از گسترش اغتشاش کمک می طلبد. با پیر آقا هم عده ای مسلح به کمک حاکم می فرستد و در نهایت شش یا هشت نفر از افراد حکومتی کشته می شوند و گلوله ای به زن زیبای مه لا و سوو اصابت می کند و او هم از پا در می آید. در آخر حه مه گروی و مه لا و سوو گلوله و مهماتشان تمام می شود. مأموران حکومت و افراد باپیر آقا به پشت بام منزل این دو نفر میروند و آنرا سوراخ کرده نفت به داخل منزل می ریزند و آنرا آتش می زنند. حه مه گروی و مه لا وسوو در مقابل گرما و دود تاب مقاومت از دست می دهند و از خانه بیرون میدوند. همینکه از منزل خارج می شوند از هر طرف باران گلوله بر سرشان باریدن می گیرد و بدین ترتیب در راه دفاع از ناموس به شهادت می رسند. امروزه نام و یادشان در خاطره ها هست میرزا رشید قادری که از شخصیتهای محترم و مسن مهابادی و بازنشسته جمعیت هلال احمر مهاباد بود و بالای صد سال سن داشت میگفت که من خود شاهد و ناظر این جنگ و برخورد بوده ام. میرزا رشید قادری روز یکشنبه ۱۳۷۰٫۲٫۱ شمسی ششم شوال ۱۴۱۱ قمری بدرود حیات گفت روحش شاد باد. البته غیر از ایشان افراد دیگری هم در مهاباد هستند که این مسأله را به یاد دارند یا از پدرشان شنیده اند. به نظر عمر آقا علی یار حاکمی که این جریان برایش پیش آمده محسن خان مظفر الملک بوده و سال اتفاق ماجرا هم ۱۳۱۸ هجری قمری که به سال حه مه گروی و مه لا وسوو معروف است.
دفاع از ناموس شهادت مهاباد
https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&id=510160&pageStatus=0&sortKeyValue1=sortkey_title&sortKeyValue2=sortkey_author
نگ‍اه‍ی‌ ب‍ه‌ ت‍اری‍خ‌ م‍ه‍اب‍اد/ م‍ح‍م‍د ص‍م‍دی‌
‏مشخصات نشر:م‍ه‍اب‍اد: ن‍ش‍ر ره‍رو، ۱۳۷۷.