کتابخانه دانشگاه آزاد اسلامی مهاباد

زمانی که دانشجویان نسخه ای از پایان نامه را برای اصالت سنجی برایم می آورند قبل از دادن به سیستم، یک بار با قرائت کلی پایان نامه را از نظر سبک نگارشی، درستی ساختار آن و بررسی اجزای کلی بررسی می نمایم. بسیار پیش آمده که نسخه شان را به آنها بازپس می دهم که آن را بازبینی و اصلاح نمایند.

یکی از دلایل آن رد صلاحیت نوشته هایشان دور زدن برنامه با کلک های خاصی است که قصد گرفتن درصد لازم را دارند.

 دلیل دیگر عدم رعایت علائم نگارشی و سجاوندی و پاراگراف بندی است. گاهی غلط هایی املایی به حدی زیاد است که کل پایان نامه را زیرسوال می برد. خصوصا در پایان نامه های رشته های علوم انسانی این بی دقتی مشهودتر است.

این امر می تواند ناشی از کم بودن سطح مطالعه، عدم دقت و نبود وقت کافی باشد. بسیاری از نویسندگان و افراد متبحر بعد از نگارش کلی مطلب آن را به ویراستار ادبی می سپارند که آن نوشته شان را اصلاح و ویرایش نماید.

در مطلب زیر پاره ای از این علائم که می تواند در یک نوشته به کار آید به شرح زیر بیان می شوند:

گاهی عدم رعایت قواعد کوچکی در هنگام نگارش پایان نامه ها باعث می شود از استاندارد کافی برخوردار نباشد. استفاده از علائم یکی از کلیدی ترین نکات در نگارش پایان نامه است. در نگارش صحیح پایان نامه با به کار گیری موارد ذکر شده در ادامه مطلب می توان از مشکلات بعدی جلوگیری کرد.نتیجه تلاش های چند ماه اخیر به انجام پایان نامه بستگی دارد.

فارسی نویسی

در نگارش پایان نامه ها می بایست از کلمات فارسی به جای کلمات دخیل استفاده نمود، به ویژه در مواردی که معادل فارسی رایج آن لغت نیز وجود دارد. در به کارگیری کلمات غیر رایج فارسی دقت کرده و معادل غیرفارسی را در پاورقی بنویسید. در واقع تنها هنگامی که احتمال عدم آشنایی خواننده با کلمات غیر رایج فارسی وجود دارد می توان در پاورقی به آن اشاره کرد و توضیح لازم را ارائه داد.

در مواردی که ناچار نیاز به استفاده از کلمه انگلیسی در متون فارسی باشد باید بین کلمه انگلیسی و فارسی از هر طرف یک فاصله گذاشته شود و بهتر است در بین () علامت قرار گیرد.

املای صحیح کلمات

علاوه بر کلمات فارسی باید در نوشتار و املای لغات نیز دقت کافی را به کار برد. نگارش صحیح پایان نامه با املای صحیح فارسی در خواندن متن کمک خواهد کرد. همچنین می بایست از به کارگیری همزه « ء، أ، ؤ، ة، إ، ئ» خودداری شود چرا که در نگارش متون فارسی نباید از علائم استفاده نمود.

رعایت قواعد نشانه گذاری

نشانه گذاری به نگارش صحیح پایان نامه و درک جملات کمک کرده و از بروز اشتباه پیشگیری می کند. برخی از نشانه های فارسی که به وفور در متون علمی استفاده می شود به شرح زیر است.

الف- ویرگول

بین دو کلمه که احتمال خواند با کسره وجود دارد و نبودن ویرگول موجب اشتباه در درک جمله شود.مثلاً در هنگامی که توضیح در جمله به کار می رود و یا برای جدا کردن بخش های مختلف از ویرگول استفاده می شود که کمی مکث ایجاد کند.

نباید قبل از ویرگول فاصله باشد ولی پی از ویرگول حتماً از فاصله استفاده شود.

ب-نقطه

نقطه در انتهای جمله به کار می رود و نباید قبل از آن فاصله باشد ولی بعد از نقطه یک فاصله لازم است.

استفاده از دو نقطه برای نقل قول و یا بعد از کلمات تفسیر کننده مرسوم است. استفاده از دو نقطه نیز، همانند نقطه است و قبل بدون فاصله و بعد از آن یک فاصله باید رعایت شود.

ج-گیومه

• در ذکر عنوان مقاله، عنوان رساله، روزنامه ها و مواردی از این قبیل علامت گیوه استفاده می شود.
• ذکر عین نوشته یا گفتار در متن باید با علامت گیومه باشد.
• در ابتدا و انتهای کلماتی که باید برجسته شود از گیومه استفاده می شود از قبیل: اصطلاحات علمی

د-علامت سؤال

• قبل از «؟» نبايد فاصله گذاشته شود و بعدازاین علامت یک فاصله لازم است.

ه-پرانتز

هنگامی که می خواهید اطلاعات بیشتری ارائه کنید می توانید از علامت پرانتز استفاده کرده و کلمات توضیحی را در آن بنویسید. همچنین برای ذکر مرجع در انتهای مثال نیز از این علامت استفاده می شود. دقت کنید بین کلمات داخل پرانتز و علامت پرانتز نباید فاصله باشد.