کتابخانه دانشگاه آزاد اسلامی مهاباد

جنبش آهستگی


ما در زمانه‌ای زندگی می‌کنیم که سرعت، تقریبا به یک ارزش تبدیل شده است؛ سریع‌تر بخوان، سریع‌تر پاسخ بده، سریع‌تر تصمیم بگیر و سریع‌تر سراغ چیز بعدی برو.

اما پرسشی که کمتر پرسیده می‌شود این است که آیا سریع‌تر زندگی کردن، الزاما به معنای بهتر زندگی کردن است؟

جنبش آهستگی (Slow Movement) واکنشی فرهنگی به همین شتاب فزاینده است. آهستگی البته به معنای تنبلی، بی‌تحرکی یا مخالفت با فناوری و پیشرفت نیست؛ بلکه یعنی در موقعیت‌هایی که "کیفیت تجربه" به "توجه و تأمل" نیاز دارد، سرعت را آگاهانه تنظیم کنیم.

یکی از مشکلات امروزین در زندگی پرشتاب، فقط زیاد بودن کارها نیست بلکه پراکنده شدن توجه است.

اغلب ما هنگام خواندن، پیام‌ها را چک می‌کنیم، هنگام گفت‌وگو تلفن را نگاه می‌کنیم، هنگام غذا خوردن چیزی تماشا می‌کنیم و در میان یک کار، مرتب به سراغ کار دیگری می‌رویم!

برخی پژوهش‌ها نشان می‌دهند که جابه‌جایی مداوم میان فعالیت‌های مختلف می‌تواند با کاهش عملکرد در بعضی فرایندهای شناختی همراه باشد.

بنابراین شاید مسئله اصلی کندتر کردن همه چیز نباشد، بلکه کمتر پریدن از چیزی به چیز دیگر باشد.

آهستگی یعنی گاهی یک کار را انتخاب کنیم و اجازه بدهیم توجه‌مان مدتی همان‌جا بماند.

- کتاب خواندن بدون چک کردن تلفن.
- گفت‌وگو بدون نگاه کردن به صفحه.
- غذا خوردن بدون سرگرمی هم‌زمان.
- قدم زدن بدون اینکه مدام چیزی را دنبال کنیم.
- یا حتی چند دقیقه نشستن و اجازه دادن به ذهن برای اینکه مجبور نباشد دائما چیزی مصرف کند.

این کارها ساده‌اند، اما معنای مهمی دارند؛ بازگرداندن "اختیار سرعت زندگی" به خودمان.

البته آهستگی نباید به یک دستورالعمل جدید برای "زندگی بهتر" تبدیل شود. قرار نیست همه چیز را آهسته انجام دهیم. بعضی کارها باید سریع انجام شوند و سرعت در بسیاری از موقعیت‌ها یک مزیت واقعی است.

مسئله این است که سرعت، "انتخاب" ما باشد نه "پیش‌فرض" زندگی ما.

شاید بتوان جنبش آهستگی را این‌گونه جمع‌بندی کرد:

گاهی آن‌قدر آهسته شویم که بتوانیم بفهمیم دقیقا کجا هستیم و چه چیزی را تجربه می‌کنیم.

هدف، داشتن زمان بیشتر نیست؛ بهره‌بردن بهتر از زمانی است که همین حالا داریم.

آهسته شدن به‌معنی عقب ماندن از زندگی نیست، یعنی کمتر از روی زندگی عبور کنیم.

|منابع مرتبط:
1. Comitre, D. & Prado, G. (2023). Slowing down to live with purpose: A systematic review on Slow Living.
2. Kong, F. et al. (2023). Cognitive Control in Adolescents and Young Adults with Media Multitasking Experience.
3. Jeong, S.-H. & Hwang, Y. (2016). Media Multitasking Effects on Cognitive vs. Attitudinal Outcomes.