کتابخانه دانشگاه آزاد اسلامی مهاباد

نکاتی درباره‌ی شابک

✅ «شابک» سرواژه‌ای است برگرفته از «شماره‌ی استاندارد بین‌المللی کتاب». معادل انگلیسی آن سرواژه‌ی ISBN برگرفته از International Standard Book Number است. شابک، در حال حاضر، یک عدد سیزده رقمی است. این عدد را با کمک نرم‌افزار به بارکد تبدیل می‌کنند و غالباً پشت جلد کتاب می‌گذارند.

✅ کاربرد اصلی شابک در شبکه‌ی توزیع و فروش کتاب است. هر کتاب (مثل هر کالای دیگر) نیاز به مشخصه‌ای دارد که بتوان پخش، انبارداری و فروش آن را کنترل کرد.

✅ در ایران بخش ویژه‌ای به نام مؤسسه‌ی شابک در مؤسسه‌ی خانه‌ی کتاب و ادبیات ایران (زیرمجموعه‌ی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی) متصدی اختصاص و صدور شابک است.

✅ هر ناشر، پیش از ارسال هر کتاب برای دریافت مجوز انتشار، از پنل ویژه‌ی خود یک شابک اختصاصی برای هر کتاب دریافت می‌کند. هیچ کتابی نیست که در سال‌های اخیر و قانونی منتشر شده باشد و شابک نداشته باشد.

✅ هر کتاب فقط یک شابک دارد که در همه‌ی چاپ‌های آن تکرار می‌شود. اگر از یک کتاب واحد چند نسخه‌ی متفاوت (فرضاً جلد سخت و جلد نرم، قطع جیبی و قطع رقعی، نسخه‌ی الکترونیک، ویراست جدید و...) منتشر شود، هر کدام از آن‌ها نیاز به یک شابک جداگانه دارند.

✅ آن‌ دسته از کتاب‌های دو یا چند جلدی که قیمت واحد دارند و به‌صورت یک‌جا فروخته می‌شوند همه‌ی جلدهایشان یک شابک مشابه دارد. آن‌ دسته از کتاب‌های دو یا چند جلدی که هر جلدشان قیمت خاص خود را دارد و جداگانه هم به فروش می‌رسد به‌ازای هر جلد یک شابک جداگانه دارند.

حسین جاوید