استرس شغلی
پژوهشی تازه نشان میدهد برخلاف تصور رایج، عامل اصلی استرس شغلی حجم زیاد کار نیست
ایمی گلاور، هافپست
استرس شغلی پدیدهای بسیار رایج است. بر اساس گزارش فرسودگی شغلیِ مؤسسۀ سلامت روان بریتانیا، نزدیک به ۹۱ درصد از کارکنان در سال گذشته فشار روانی زیاد یا شدیدی را تجربه کردهاند و از هر پنج نفر، یک نفر به همین دلیل ناچار به گرفتن مرخصی شده است.
همچنین، پژوهشهای مؤسسۀ مایند نشان میدهند که محیط کار، حتی بالاتر از مشکلات مربوط به سلامت و مسائل مالی، در صدر عوامل استرسزای زندگی افراد قرار دارد. اما چه چیزی در محیطهای کاری باعث اینهمه فشار روانی میشود؟
بر اساس فراتحلیلی تازه که بیش از ۶۰ سال پژوهش، شامل ۵۱۵ مطالعه و نزدیک به ۷۸۸ هزار کارمند، را بررسی کرده است، برخلاف تصور رایج، حجم زیاد کار اصلیترین عامل استرس در محیطهای کاری نیست.
پژوهشگران در این بررسی، عوامل استرسزای محیط کار را به سه دسته تقسیم کردهاند که در ادامه به آنها میپردازم.
اولین عامل، «ابهام در نقش» است که وقتی به وجود میآید که کارکنان دقیقاً ندانند چه انتظاراتی از آنها میرود یا عملکردشان بر چه اساسی ارزیابی میشود. دومین عامل، «تعارض در نقش» است که زمانی رخ میدهد که کارکنان با خواستهها، انتظارات یا اولویتهای ناسازگار روبهرو شوند؛ مثلاً وقتی دو مدیر مختلف، همزمان دو درخواست کاملاً متناقض از یک کارمند داشته باشند.
سومین عامل، «بار کاری بیشازحد» است که معمولاً زمانی رخ میدهد که وظایف و مسئولیتهای فراوانی بر دوش کارمند گذاشته میشود، بیآنکه منابع، ابزار یا زمان کافی برای انجام آنها در اختیارش باشد. به بیان سادهتر، وقتی حجم کار و انتظاراتی که از فرد میرود، به شکلی نامعقول از تواناییها و امکانات او فراتر باشد، با بار کاری بیشازحد روبهرو هستیم.
پژوهشگران دریافتند که هرچند هر سه عامل در ایجاد استرس نقش دارند، در نهایت این «ابهام در نقش» است که بیشترین فشار روانی را بر کارکنان وارد میکند. دلیلش احتمالاً این است که وقتی افراد دقیقاً نمیدانند چه وظایفی بر عهده دارند، عملکردشان بر چه اساسی ارزیابی میشود یا حدود مسئولیتهایشان کجاست، حتی انجام سادهترین کارهای روزمره نیز به تجربهای پراسترس و طاقتفرسا تبدیل میشود.
آنچه خواندید برگرفته از مطلب «Most Work Stress Isn't Actually About Workload, Study Suggests» نوشتۀ ایمی گلاور است که در تاریخ ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ در هافپست منتشر شده است.
موضوعات مرتبط: اطلاعات عمومی ، مقاله
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC13685929/
دستگاهی که با کمک هوش مصنوعی بو را از راه دور منتقل میکند
این سامانه از فناوری پیزوالکتریک استفاده میکند که با ایجاد ارتعاش، مایعات معطر را به قطرات بسیار ریز تبدیل و در هوا منتشر میکند. شدت انتشار رایحه نیز بهصورت دیجیتال تنظیم میشود.
پژوهشگران یک سامانه هوش مصنوعی ساختهاند که میتواند بوهای مختلف را شناسایی کند و اطلاعات آنها را از طریق اینترنت به دستگاهی دیگر بفرستد تا رایحه موردنظر در مقصد بازتولید شود. به گزارش ایندیپندیت ، این فناوری که «سنترونیک» (Scentronic) نام دارد، میتواند در آزمایشهای پزشکی، ارزیابی اختلالهای بویایی و تجربههای واقعیت مجازی کاربرد داشته باشد. رو
بر اساس این پژوهش که در نشریه پیشرفتهای علم (Science Advances) منتشر شده است، این سامانه از یک بینی الکترونیکی برای شناسایی بوها و دستگاهی پوشیدنی برای انتشار رایحه استفاده میکند. اطلاعات جمعآوریشده به کمک الگوریتمهای یادگیری ماشینی، پردازش و از طریق اینترنت منتقل میشوند.
بینی الکترونیکی این سامانه شش حسگر گازی را شامل میشود که به ترکیبات آلی فرار موجود در مواد غذایی واکنش نشان میدهند. پژوهشگران برای بررسی عملکرد این سامانه از پنج نمونه شامل قهوه، پرتقال، کیک، نوشیدنی مالتدار، و شراب قرمز استفاده کردند.
در مجموع ۲۵۰ نمونه داده، ۵۰ نمونه از هر ماده، جمعآوری شد. پژوهشگران با استفاده از الگوریتمهای مختلف یادگیری ماشینی توانستند بوها را طبقهبندی کنند. یکی از مدلها در آزمایش نهایی به دقت ۱۰۰ درصد رسید، هرچند این نتیجه به پنج گروه بویایی بررسیشده محدود بود.
بخش دیگر سامانه از فناوری پیزوالکتریک استفاده میکند که با ایجاد ارتعاش، مایعات معطر را به قطرات بسیار ریز تبدیل و در هوا منتشر میکند. شدت انتشار رایحه نیز بهصورت دیجیتال تنظیم میشود.
پژوهشگران نمونههای مختلفی از این دستگاه طراحی کردند که میتوان آنها را مانند دستبند، انگشتر یا گردنبند استفاده کرد. برخی نمونهها دارای دو کانال انتشار بو و برخی دیگر مجهز به پنج کانال مستقلاند.
آزمایشها نشان داد تأخیر ارتباطی انتقال اطلاعات از طریق اینترنت بین ۵۷ تا ۷۶ میلیثانیه و میانگین حدود ۶۵ میلیثانیه است. زمان پاسخگویی کل سامانه حسگر و منتشرکننده بو نیز حدود ۰.۶ ثانیه اندازهگیری شد.در آزمایشهای انسانی، شرکتکنندگان توانستند پنج رایحه متفاوت را با دقت ۷۲.۸۶ درصد شناسایی کنند.
میزان موفقیت در تشخیص ترکیب دو رایحه ۷۱.۴۳ درصد و در تشخیص شدت بو ۵۸.۵۷ درصد بود. پژوهشگران همچنین دستگاهی شبیه فنجان طراحی کردند که پنج کانال انتشار رایحه و پنج کانال افزودن مایعات طعمدار دارد.
این سامانه میتواند همزمان بو و طعم مرتبط با نوشیدنیها را بازتولید کند. در آزمایش واقعیت ترکیبی با هدست متا کوئست ۳، کاربران با انتخاب مجازی قهوه یا نوشیدنی مالتدار، باعث فعالسازی کانالهای مربوط به بو و طعم آنها شدند.
از کاربردهای پزشکی مطرحشده برای این فناوری، ارزیابی از راه دور اختلالهای بویایی ناشی از کرونا، آسیبهای مغزی و بیماریهای عصبی است. پژوهشگران تأکید کردند دستگاه فعلی تنها تعداد محدودی بو را شناسایی و بازتولید میکند و هنوز قادر به بازسازی دقیق ترکیب شیمیایی رایحهها یا تقلید کامل از حس بویایی انسان نیست.
چیپس در آمریکا متولد شد. اما پدری داشت به نام سیبزمینی سرخ شده که اولین بار در اواخر قرن ١٨ به وسیله شخصی به نام “توماس جفرسون” در آمریکا معرفی شد.
در اوایل قرن ١٩، سیبزمینی سرخ شده به تدریج محبوبیت پیدا کرد تا جایی که وارد فهرست غذایی رستورانها شد.
یکی از شبهای زمستان سال ١٨٥٣ در رستوران “دریاچه ماه” در ساراتوگای ایالت نیویورک شخصی همراه شام، سیبزمینی سرخ شده سفارش داد. پس از دریافت غذا این شخص که ظاهرا “کوریلیوس وندربیلت” نام داشت، با اعتراض به این که سیبزمینیها خوب سرخ نشدهاند و چندان ترد نیستند آنها را به آشپزخانه پس فرستاد.
“جورج کرام”، سرآشپز رستوران که از این انتقاد حسابی عصبانی شده بود برای تمسخر، سیبزمینیها را به نازکی کاغذ برید، به شدت به آنها نمک زد و دوباره سرخشان کرد و محصول را به این خیال که غیرقابل خوردن است سر میز “وندربیلت” برد؛ اما دستپخت “کرام” به جای یک غذای بیمصرف، یک شاهکار از آب درآمد و به همین راحتی چیپس اختراع شد.
صاحب رستوران “دریاچه ماه” به زودی این خوراکی را وارد فهرست غذای خود کرد. چندی بعد “کرام” برای خود رستورانی باز کرد که سیبزمینی نازک سرخ شده را به شهرت رساند. “کرام” اسم این اختراع را به یاد رستوران اول “چیپس ساراتوگا” گذاشت. (چیپس Chips جمع Chip به معنی ورقه و لایه نازک است). به این ترتیب نام چیپس به طور رسمی وارد ادبیات غذایی شد و به زودی رستورانهای دیگر نیز شروع به عرضه آن کردند.
اما این “ویلیام تاپندون” از اهالی اوهایو بود که برای اولین بار چیپس سیبزمینی را از رستوران به مغازههای خواربار فروشی برد. در سال ١٨٩٥ او فروش چیپس را به خواربار فروشیهای محل شروع کرد و وقتی کارش گرفت، طویلهاش را به اولین کارخانه چیپس سیبزمینی دنیا تبدیل کرد. کمکم مصرف چیپس آنقدر زیاد شد که در اولین سالهای قرن بیستم چند شرکت و کارخانه بزرگ برای تولید انبوه آن بنا کردند.
امروزه چیپس سیبزمینی در شکلها، مزهها و مارکهای مختلفی تولید و عرضه میشود که بعضی از آنها به جای ورقههای سیبزمینی از قطعههای ریز به هم پیوسته آن استفاده میکنند.
راستی فکر میکنید اگر در آن شب سرد، “کورپلیوس وندربیلت” مشکلپسند، هوس سیبزمینی سرخ کرده نمیکرد، یا “جورج کرام” آشپز انتقادپذیری نبود، جهان چند سال دیگر در انتظار چیپس باقی میماند؟!
همه چیز از یک اتفاق ساده شروع میشه .
موضوعات مرتبط: داستان
💢 پژوهش جدید : پژوهشگران دو سازوکار احتمالی برای پیشگیری از آلزایمر یا کاهش آسیبهای ناشی از این بیماری شناسایی کردهاند
یکی بر جلوگیری از تجمع پروتئینهای آسیبزا در مغز و دیگری بر بازسازی پوشش محافظ رشتههای عصبی متمرکز است.
حدود یک نفر از هر ۹ فرد بالای ۶۵ سال به آلزایمر مبتلا است و شمار مبتلایان بهسرعت رو به افزایش است. این بیماری که هنوز درمان قطعی ندارد، بیش از مجموع سرطانهای پستان و پروستات جان افراد را میگیرد.
جلوگیری از تجمع پروتئینهای آسیبزا
یکی از عوامل ژنتیکی مهم در ابتلا به آلزایمر، گونهای از ژن آپولیپوپروتئینئی۴ (APOE4) است که از هر چهار نفر، یک نفر حامل این ژن است.
این افراد در مقایسه با دیگران، دستکم دو برابر و گاهی تا ۱۲ برابر بیشتر در معرض ابتلا به آلزایمر قرار دارند، اما همه حاملان این ژن بیمار نمیشوند.
پژوهشگران دانشگاه کلمبیا دریافتند برخی حاملان این ژن جهش نادری در ژن افان۱ (FN1) نیز دارند که میتواند در برابر آلزایمر اثر محافظتی داشته باشد.
ژن افان۱ مسئول تولید پروتئینی به نام فیبرونکتین است که در تشکیل بافتهای بدن نقش اساسی دارد.
با این حال، تجمع بیشازحد این پروتئین اطراف رگهای خونی مغز میتواند عملکرد سد خونیمغزی را مختل کند و باعث ورود مواد مضر و کاهش دفع مواد زائد شود.
پژوهشگران مشاهده کردند جهش نادر افان۱ از تجمع اضافی فیبرونکتین جلوگیری میکند. آزمایش روی گورخرماهیها نیز نشان داد میزان تجمع این پروتئین در نمونههای حامل جهش، بهمراتب کمتر است.
چاغان کیزیل، از نویسندگان پژوهش، گفت این یافته ارتباط میان یک ویژگی ژنتیکی و سازوکار بیماری را روشن میکند و میتواند به روشهایی برای بازتولید این محافظت طبیعی منجر شود.
بازسازی پوشش محافظ رشتههای عصبی
در پژوهشی دیگر، دانشمندان مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) دریافتند ژن آپولیپوپروتئینئی۴ مسیر پیامرسانی سلولی را مختل میکند.
اختلال این مسیر باعث تجمع چربی در سلولهای الیگودندروسیت میشود، که میلین، پوشش چربی محافظ رشتههای عصبی، را تولید میکنند.میلین برای انتقال صحیح پیامها میان سلولهای عصبی ضروری است.
اختلال عملکرد الیگودندروسیتها تولید میلین را کاهش میدهد که میتواند از نشانههای اولیه آلزایمر، پیش از بروز دیگر علائم، باشد.
پژوهشگران دریافتند مهار آنزیمی به نام جیاسکی۳بی (GSK3B) میتواند تجمع چربی در این سلولها را کاهش دهد، عملکردشان را بهبود بخشد، و تولید میلین را افزایش دهد.
لیهویی تسای، از نویسندگان پژوهش، گفت این یافتهها علاوه بر شناخت بیشتر سازوکار اختلال سوختوساز چربی در سلولها، اهداف جدیدی برای تولید داروهای آینده فراهم میکنند.
https://nypost.com/2026/10/24/health/scientists-uncover-surprising-defense-against-alzheimers/?utm_medium=social&utm_campaign=nypost&utm_source=twitter
موضوعات مرتبط: اطلاعات عمومی ، مقاله
ابیاتی که مصراع دوم آنها مشهورتر است :
بابا افضل:
گر دایرهی کوزه ز گوهر سازند
از کوزه همان برون تراود که در اوست .
سعدی شیرازی:
با سیه دل چه سود گفتنِ وعظ
نرود میخ آهنین در سنگ .
حافظ شیرازی:
هر دم که دل به عشق دهی ، خوش دمی بود
در کار خیر حاجت هیچ استخاره نیست
حکیم فردوسی:
چنین است رسم سرای درشت
گهی پشت به زین و گهی زین به پشت .
سعدی شیرازی:
امیدوار بُوَد آدمی به خیر کسان
مرا به خیر تو امید نیست ، شر مرسان
سعدی شیرازی:
صوفی نشود صافی ، تا در نکشد جامی
بسیار سفر باید ، تا پخته شود خامی . . .
حافظ شیرازی:
در تنگنای حیرتم از نخوت رقیب
یارب !
مباد آن که گدا معتبر شود . . .
قائممقام:
در محفل خود راه مده همچو منی را
افسرده دل ، افسرده کند انجمنی را ..
علیرضا جلالی:
مرو به هند و بیا با خدای خویش بساز
به هر کجا که روی ، آسمان همین رنگ است .
حافظ شیرازی
خلوت دل نیست جای صحبت اضداد
دیو چو بیرون رود فرشته در آید .
صائب تبریزی:
زلیخا مُرد از این حسرت که یوسف گشته زندانی ؛
چرا عاقل کند کاری که باز آرد پشیمانی
عطار نیشابوری:
زلیخا گفتن و یوسف شنیدن
شنیدن کی بُوَد مانند دیدن . . .
موضوعات مرتبط: جملات انگیزشی کتاب، کتابخوانی، مطالعه
.
هیچ وقت هیچ چیز غیر ممکن نیست، تنها عدم سر سختی شما باعث غیر ممکن شدن آن میشود
هیچ چیز ننگین تر از این نیست که خود را دست کم بگیرید.
اگر شما حداکثر تلاش خود را به عمل آورید اگر چه احتمال دارد همیشه جزو بهترین ها نباشید ، ولی به یقین در یک قدمی بهترین ها قرار خواهید گرفت.
سنگفرش_هر_خیابان_از_طلاست
.
موضوعات مرتبط: منتخبی از متون کتاب ها
بهترین شیوۀ زندگی
آن نیست که نقشههایی
بزرگ برای فردایت بکشی؛
آن است که وقتی آفتاب غروب میکند،
لذت یک روز آرام را چشیده باشی...
دونالد_بارتلمی
موضوعات مرتبط: جملات انگیزشی کتاب، کتابخوانی، مطالعه
هرگز نه از دزدان بترسیم؛
نه از آدمکشان!
آنها خطرات بیرونی اند..
خطرات کوچکند..
از خودمان بترسیم!
دزدان واقعی، پیش داوری های
ما هستند.
آدمکش های واقعی، نادرستی های
ما هستند.
چه اهمیتی دارد آنچه سرهای ما را،
یا کیسه های پولمان را تهدید می کند..
نیندیشیم جز در آنچه که روحمان
را تهدید می کند!
ویکتور هوگو
موضوعات مرتبط: منتخبی از متون کتاب ها
دولت سوئد استفاده از چتجیپیتی و کلود را ممنوع کرد؛ دلیل چیست؟
ممنوعیت استفاده کارکنان از نسخههای مبتنیبر مرورگر چتجیپیتی و کلود به دلیل نگرانیهای امنیتی درباره پردازش داده از دوشنبه ۲۶ اکتبر اجرایی شد.
کارمندان دولت سوئد دیگر نمیتوانند نسخههای تحتوب چتجیپیتیِ اوپنایآی یا کلادِ آنتروپیک را روی رایانههای محل کار خود استفاده کنند؛ این محدودیت پس از نگرانیهای امنیتی درباره نحوه پردازش دادههای حساس اعمال شده است.
این تصمیم پس از بازبینی ابزارهای هوش مصنوعی مورد استفاده کارکنان اداره حملونقل سوئد در اوایل سال جاری اتخاذ شد؛ بازبینیای که موارد استفاده «مسئلهدار» از این پلتفرمهای هوش مصنوعی در انجام امور دولتی را آشکار کرد.
مقامها نگران بودند که وارد کردن اطلاعات حساس در این مدلها بدون وجود توافقنامهای که نحوه حفاظت و امنسازی دادهها را مشخص کند، باعث شود این اطلاعات به خود مدل تزریق و برای آموزش ذخیره شود.
میکائل وترکرانتس، مدیر دیجیتالسازی در دفتر دولت سوئد، گفت که استفاده از پلتفرمهایی که تحت چنین توافقنامههایی تنظیم و حفاظت نمیشوند و به عنوان «فناوری اطلاعات سایه» شناخته میشوند، میتواند «برای امنیت اطلاعات ما پیامدهایی به همراه داشته باشد».
کوپایلوتِ مایکروسافت که از فرایند ارزیابی امنیتی عبور کرده و مشمول یک توافقنامه امنیتی میان این شرکت آمریکایی و دولت سوئد است، به عنوان گزینه جایگزین پیشنهاد شده است.
کارکنان دولت همچنان میتوانند از هوش مصنوعی برای انجام وظایف خود بهره ببرند، اما این کار زیر کنترلهای امنیتی سختگیرانهتر و تنها با مشارکت شمار محدودی از کارمندان انجام خواهد شد؛ آنها فقط از طریق یک سکوی ویژه برای دستیارهای هوش مصنوعی که توسط نهادهای سوئدی توسعه یافته است، اجازه دارند به استفاده از چتجیپیتی و کلاد ادامه دهند.
به گفته شبکه رادیویی عمومی سوئد، Sveriges Radio، محدودیتهایی برای استفاده از چتجیپیتی و کلاد در اداره مالیات سوئد و هیئت ملی مراقبت نهادی نیز اعمال شده است. اداره اجرای احکام سوئد نیز در حال بررسی این موضوع است.
این پلتفرمهای هوش مصنوعی در کنار دیپسیک به فهرست ابزارهای هوش مصنوعی اضافه شدهاند که دولت سوئد به دلیل نگرانیهای مربوط به امنیت داده آنها را تایید نکرده است. هفته گذشته ایالات متحده اعلام کرد که همه محصولات و خدمات این شرکت چینی فعال در حوزه هوش مصنوعی را ممنوع میکند.
https://www.euronews.com/2026/10/26/swedish-government-blocks-chatgpt-and-claude-heres-why
موضوعات مرتبط: اطلاعات عمومی ، هوش مصنوعی
انسانبودن» یک واقعیت است، «آدمشدن» یک انتخاب و فرآیند.
در این تعبیر، «انسانبودن» به ماهیت زیستی و وجودی ما اشاره دارد، اما «آدم شدن» به ساختن شخصیت، اخلاق، مسئولیتپذیری و شیوه رفتار با دیگران.
بنابراین ممکن است کسی از نظر زیستی کاملاً «انسان» باشد، اما در معنای اخلاقی و انسانیِ کلمه، هنوز «آدم» نشده باشد!
*انسانبودن موهبت است، آدمشدن هنر.
یوستین گردر
دنیای سوفی
موضوعات مرتبط: منتخبی از متون کتاب ها
زمانهی سیاه سپری میشود ،
روشنایی بر آستانه ایستاده است ،
باران مینشیند ،
آسمان صاف خواهد شد
آرامش فرا خواهد رسید و
شوربختیها پایان میگیرد ،
اما تا این همه در رسد ،
چه رنجها که بر ما نخواهد رفت !
اشتفان تسوایگ
وجدان بیدار
موضوعات مرتبط: منتخبی از متون کتاب ها
کُند کردن روند پیری با پنج عادت ساده
افزایش سالهای زندگی در سلامت این روزها به دغدغهای فراگیر تبدیل شده است. راهکارهای مبتنی بر شواهد علمی از ادعاهای بیپشتوانه آسان نیست.
همزمان با افزایش توجه عمومی به این حوزه، افراد بیشتری، بهویژه در شبکههای اجتماعی، خود را متخصص طول عمر معرفی میکنند و برنامهها و توصیههای گوناگونی پیشنهاد میدهند که برخی از آنها با یافتههای علمی فاصله دارند.
پژوهشهای علمی در حوزه پیری تنها بر طولانیتر کردن عمر متمرکز نیستند، بلکه افزایش «طول عمر سالم»، یعنی سالهایی که فرد در سلامت زندگی میکند، نیز از اهداف اصلی آنها است.
دکتر نیکولا کانلون، پژوهشگر فیزیولوژی مولکولی و متخصص حوزه پیری سالم، معتقد است هدف از تلاش برای افزایش طول عمر نباید صرفاً افزودن چند سال به زندگی باشد، بلکه مهمتر از آن، افزایش سالهایی است که فرد بدون بیماریهای ناتوانکننده و با سلامت جسمی و ذهنی مناسب، سپری میکند.
او پنج عادت روزمره را که بیش از بسیاری از روشهای پرهزینهای که با وعده جوان ماندن تبلیغ میشوند، میتوانند به حفظ سلامت با همزمان افزایش سن کمک کنند، معرفی میکند.
۱ــ رژیم مدیترانهای داشته باشید، اما گوشت را کنار نگذارید
رژیم مدیترانهای الگویی غذایی سرشار از سبزیجات، لوبیا، عدس، غلات کامل، ماهیهای چرب، مغزها و دانهها، است و ارتباط قوی آن با کاهش خطر ابتلا به بیماریهای مزمن، از جمله بیماریهای قلبیعروقی و افت تواناییهای شناختی، نشان داده شده است. این مواد غذایی فیبر تأمین میکنند که برای سلامت روده مهم است و ممکن است به تنظیم التهاب، یکی از فرایندهای دخیل در پیری، نیز کمک کند.
برخی پژوهشها پیشنهاد میکنند مصرف ۳۰ نوع مادهٔ غذایی گیاهی متفاوت در هفته را هدف قرار دهیم، از جمله قهوه، چای، سبزیهای معطر، ادویهها، مغزها، دانهها، میوهها و سبزیجات.کانلون تأکید میکند که پیروی از این الگوی غذایی لزوماً به معنای حذف گوشت یا گیاهخوار شدن نیست.
۲ــ ۷ تا ۹ ساعت بخوابید
خواب یکی دیگر از اولویتها است. هر صبح، در یک ساعت نخست پس از بیدار شدن، از خانه خارج شوید تا در معرض نور طبیعی روز قرار بگیرید. این کار به تنظیم ساعت زیستی بدن یا ریتم شبانهروزی، که بر همهچیز از هورمونها گرفته تا اشتها، اثر میگذارد، کمک میکند.
۳ــ عضله بسازید و هر روز تحرک داشته باشید
تمرین قدرتی از آن کارهایی است که کنار گذاشتنش مطرح نیست. با بالا رفتن سن، ما بهتدریج توده و قدرت عضلانی خود را از دست میدهیم، بهویژه اگر برای مقابله با آن کاری نکنیم. حفظ عضلات برای مستقل ماندن در انجام دادن کارهای روزمره حیاتی است، به پیشگیری از زمین خوردن کمک میکند و با کاهش خطر مرگ زودرس هم ارتباط دارد.
۴ــ برای سونا وقت بگذارید
در میان روشهای «نامتعارفتر» برای افزایش طول عمر، کانلون استفاده منظم از سونا را تأیید میکند، زیرا شواهد امیدوارکنندهای دربارهٔ آن وجود دارد، هرچند به پژوهش بیشتری نیاز است.در یک مطالعهٔ فنلاندی، دانشمندان بیش از دو هزار مرد را حدود ۲۰ سال پیگیری کردند و دریافتند خطر مرگ در این مدت در افرادی که هفتهای چهار تا هفت بار از سونا استفاده میکردند، در مقایسه با کسانی که هفتهای یک بار به سونا میرفتند، ۴۰ درصد کمتر بود. البته این مطالعه مشاهدهای بود و بنابراین نمیتواند ثابت کند که خودِ استفاده از سونا عامل این تفاوت بود، اما یافتههای آن تأملبرانگیزند.
۵ــ فقط زمانی مکمل مصرف کنید که به آن نیاز دارید
افراد بهراحتی ممکن است صرفاً به توصیه یک چهرهٔ تأثیرگذار، در مصرف مکملهای گرانقیمت زیادهروی کنند. به خصوص که این مکملها در حوزه طول عمر روزبهروز محبوبتر میشوند. شرکتهای ارائهدهنده این خدمات هم برای تزریق وریدی مواد و ترکیبات مختلف با هدف افزایش طول عمر، مبالغ هنگفتی دریافت میکنند، در حالی که شواهد اندکی وجود دارد که نشان دهد این درمانها به سالم پیر شدن کمک میکنند یا در مقایسه با روشهای تثبیتشدهای مانند رژیم غذایی متعادل و ورزش منظم، فایدهای قابلتوجه دارند.
چه روشهایی ارزش دنبال کردن ندارند؟
در حوزهٔ طول عمر، محصولات بسیار زیادی تبلیغ میشوند که برای اثربخشی واقعی آنها شواهد اندکی وجود دارد. از جملهٔ آنها محصولات با برچسب «سالم» است. لازم است که با احتیاط به سراغ این محصولات بروید و ابتدا بررسی کنید آیا مطالعات علمی فواید ادعایی آنها را تأیید میکنند، یا بستهبندیشان پر از ادعاهای بیپشتوانه دربارهٔ سلامت است؟برخی خوراکیها و نوشیدنیهای پروتئینی در این دسته قرار میگیرند، زیرا بعضی از آنها بسیار فراوریشدهاند.
l
موضوعات مرتبط: اطلاعات عمومی ، مقاله
اگر صبحانهات را آماده میکنی
به دیگری بیاندیش
غذای کبوتران را از یاد مبر
اگر به جنگِ خویش روانه میشوی
به دیگری بیاندیش
از یاد مبر آنان را که خواهانِ صلحاند
اگر قبض آب را میپردازی
به دیگری بیاندیش
آنان که ابرها را میمکند
اگر به خانهات باز میگردی
به دیگری بیاندیش
خلق چادرنشین را از یاد مبر
اگر به خواب میروی
و ستارگان را میشماری
دیگری را از یاد مبر
آنجا کسیست که جایی برای خفتن نیافته
اگر با استعارهها،
در پیِ بیانِ خود هستی،
به دیگری بیاندیش
آنان که حق حرفزدن ندارند
اگر به دیگرانی میاندیشی که دورند
به خویشتن بیندیش
بگو: کاش شمعی باشم در تاریکی
محمود_درویش
موضوعات مرتبط: منتخبی از متون کتاب ها
در راستای صیانت از میراث مکتوب نظام آموزشی کشور؛
۲۱ هزار و ۲۲۰ عنوان کتاب درسی از سال ۱۳۳۰ در آرشیو الکترونیکی سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی
کتاب درسی یکی از مهمترین منابع یادگیری در نظامهای آموزشی و از عناصر اساسی فرآیند آموزش به شمار میرود. این منابع علاوه بر انتقال دانش، بازتابدهنده بخشی از تحولات تاریخی، فرهنگی، اجتماعی و آموزشی هر دوره هستند و تصاویر، موقعیتهای زمانی و مکانی و ارزشهای اجتماعی و فرهنگی مورد نظر جامعه را نیز به نسلهای آینده منتقل میکنند.
آرشیو الکترونیکی کتابهای درسی سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، بهعنوان گنجینهای ارزشمند از میراث مکتوب نظام آموزشی کشور، امکان دسترسی به متن کامل ۲۱ هزار و ۲۲۰ عنوان کتاب درسی منتشر شده از سال ۱۳۳۰ تا ۱۴۰۵ را برای پژوهشگران، فرهنگیان، دانشآموزان و علاقهمندان فراهم کرده است.
https://www.oerp.ir/news/ID/14348
موضوعات مرتبط: سایت های مفید ، نیازهای پژوهشی دانشجویان
چگونه يك مقدمه خوب براي مقاله خود بنويسيم؟
مقدمه يكي از بخشهاي يك مقاله علمي است كه همچون دريچهاي، خواننده را از دنياي بيرون به دنياي درون مقاله ميبرد و در حكم نقشه راه براي خواندن كل مقاله مي باشد. هدف اصلي از بيان مقدمه پاسخ به اين سوال است كه «چرا پژوهش انجام شده است». خيلي از اوقات مقدمه مقالهاي كه براي مجله فرستاده ميشود، تنها قسمتي است كه خوانده ميشود. براساس بررسيهاي صورت گرفته به عبارت ديگر اكثر داوران در مجلات علمي تصميم خود را پيرامون قبول يا رد مقاله در 15 دقيقه اول خواندن آن كه عمدتاً منطبق با مقدمه است ميگيرند. لذا صاحبنظران مقالهنويسي پيشنهاد ميكنند كه حداقل نيمي از زمان نوشتن مقاله، به نگارش مقدمه و نتيجهگيري اختصاص يابد.
ساختار كلي و محتواي مقدمه چيست؟
بطور كلي ساختار مقدمه از توالي زير پيروي ميكند:
1) ارائه زمينه و ديدگاه درباره موضوع و اهميت
2) مروري كوتاه بر متون علمي موجود
3) بيان منطق منجر به انجام پژوهش
4) بيان هدف مطالعه
رسالت اصلي مقدمه، پاسخ گويا به اين سوال است كه چرا مطالعه انجام شده و انگيزه پژوهشگر از انجام آن چه بوده است. ذكر دقيق اينكه چه مطلبي قرار است در مقاله بيان شود و موضوع اصلي مطالعه چيست مهمترين موضوعي ميباشد كه به آن پرداخته ميشود.
اولين خط مقدمه:
اولين خط مقدمه را ميتوان مهمترين بخش آن در نظر گرفت چرا كه محور آن ايجاد انگيزه در خواننده از طريق تبيين اهميت و گستردگي موضوع مطالعه است. در جمله اول مقدمه معمولاً موضوع اصلي مطالعه معرفي ميشود.
پاراگرافهاي بعدي به بررسي متون و ذكر هدف مطالعه اختصاص دارد.
سير ارائه مطالب در مقدمه:
همواره سير ارايه مطلب در مقدمه از عام به خاص است؛ به عبارت ديگر نويسنده، مطلب را از جنبههاي كلي شروع ميكند و رفته رفته به قسمتهاي اختصاصيتر ميپردازد تا در نهايت لزوم انجام مطالعه را براي تكميل آنچه تاكنون انجام شده روشن نمايد.
هنر و تكنيك نوشتن يك مقدمه خوب:
لازم است نويسنده در مقدمه به خوبي تاكيد نمايد كه چگونه فرضيه را تهيه كرده است. در اين راستا نويسنده بايد به خوبي ارتباط مطالعات قبلي با تحقيق خود را روشن كند؛ چرا كه عدم توجه به اين نكته از شايعترين مشكلات موجود در بخش مقدمه است.
مراجع در مقدمه:
نه آنقدر از مطالب كتب مرجع استفاده كنيد كه فرم كلي مقاله حالت عاميانه و بديهي به خود بگيرد و نه آنقدر اختصاصي بنويسيد كه براي عمده خوانندگان ابهام آفرين باشد.
پاراگراف آخر مقدمه:
خصوصيات مهم پاراگراف آخر مقدمه بهترين محل براي بيان هدف مطالعه است. اين قسمت همچنين محل نوشتن مزاياي تكنيك يا متدولوژي جديد (اگر تحقيق در اين مورد است) نيز مي باشد. در جمله آخر اين پاراگراف مي توانيد به اختصار به روش اجراي مطالعه نيز اشاره كنيد. اما بهتر است آن را به بخش مواد و روشها واگذار كنيد.
زمان نوشتن مقدمه چه موقعي است ؟
يك ترتيب منطقي براي نگارش مقاله مي تواند به اين صورت باشد كه ابتدا بخش مواد و روشها، سپس نتايج، آنگاه مقدمه و در انتها بخش بحث مقاله به رشته تحرير درآيد.
با اين حال عدهاي معتقدند مقدمه بايد قبل از نوشتن ساير قسمتهاي مقاله نوشته شود و برخي ديگر نيز بر اين اعتقادند كه در انتها اضافه شود؛ اما به هر شكل بذل توجه و دقت كافي از جانب نويسنده در تنظيم مقدمه ضروري است.
در پايان اين قسمت توجه شما را به شايع ترين مشكلات در نوشتن مقدمه جلب مينماييم :
برخي مشكلات شايع در نوشتن مقدمه:
- عدم بيان هدف از انجام مطالعه كه موجب سر در گمي خواننده ميشود.
- عدم اشاره به مراجع مرتبط كه از اعتبار مطالعه ميكاهد.
- شرح تحقيقاتي كه ارتباط دوري با مطالعه فعلي دارند و موجب خستگي خواننده مي شود.
- عدم توضيح ساختار تئوريك كلي مطالعه كه مخاطب را در خواندن ساير قسمتهاي مقاله فاقد ديدگاه نگه بازميدارد.
منبع اینترنت
موضوعات مرتبط: نگارش ، روش تحقیق
نشانههای یک غفلت
یک شیشه شکسته، یک زباله روی زمین، یک چراغ خراب، یک قانون نادیدهگرفتهشده یا یک تخلف بدون واکنش، ممکن است فقط یک اتفاق کوچک به نظر برسد؛ اما میتواند پیام دیگری نیز منتقل کند؛ اینجا کسی مراقب نیست.
|برداشت آزاد از: نظریه پنجرههای شکسته، جیمز ویلسون و جورج کلینگ، مجله آتلانتیک، ۱۹۸۲
موضوعات مرتبط: جملات انگیزشی کتاب، کتابخوانی، مطالعه
با چه معیارهایی باید هوش مصنوعیها را مقایسه کنیم؟
امروزه بسیاری از دانشجویان و پژوهشگران از هوش مصنوعیهایی مانند ChatGPT، Gemini، Claude، DeepSeek و Perplexity استفاده میکنند. طبیعی است که کاربران این ابزارها را با یکدیگر مقایسه کنند و یکی را بر دیگری ترجیح دهند. اما پرسش این است که معیار برتری یک هوش مصنوعی چیست؟ آیا سرعت بیشتر، پاسخ مفصلتر یا نثر زیباتر نشانه برتری است؟ برای استفاده پژوهشی، معیارهای مهمتری وجود دارد.
۱. صحت اطلاعات: مهمترین معیار، درستی پاسخهاست. برخی هوش مصنوعیها گاهی نام کتاب، نویسنده، نقلقول یا شماره صفحهای را میسازند که وجود خارجی ندارد. سامانهای قابل اعتمادتر است که کمتر اشتباه کند و هنگام ندانستن، صریحاً به آن اعتراف کند.
۲. اعتبار منابع: در تحقیقات علمی، معرفی منابع کافی نیست؛ ارجاعات باید واقعی، دقیق و قابل بررسی باشند. ممکن است هوش مصنوعی کتابی را درست معرفی کند، اما مطلبی را نادرست به آن نسبت دهد.
۳. قدرت تحلیل: هوش مصنوعی خوب باید بتواند اطلاعات را مقایسه کند، تناقضها را نشان دهد، استدلالها را ارزیابی کند و میان واقعیت و تفسیر تفاوت بگذارد؛ نه اینکه صرفاً اطلاعات را کنار یکدیگر بچیند.
۴. توانایی پردازش اسناد: خواندن کتابهای طولانی، فایلهای PDF، تصاویر، نسخههای خطی و استخراج دقیق اطلاعات از آنها، برای پژوهشگران اهمیت فراوانی دارد. باید دید سامانه واقعاً تمام سند را بررسی کرده یا فقط بخشهایی از آن را خوانده است.
۵. پایبندی به دستور: اگر پژوهشگر بخواهد اطلاعات فقط از یک کتاب استخراج شود، هوش مصنوعی نباید مطالب منابع دیگر را وارد پاسخ کند. رعایت محدوده تحقیق، نشانه مهمی از کیفیت است.
۶. توانایی زبانی: برای پژوهشگران ایرانی، تسلط بر فارسی و عربی، فهم اصطلاحات تخصصی و توانایی ترجمه دقیق متون قدیمی اهمیت ویژهای دارد.
۷. شفافیت و اصلاح خطا: سامانه باید میان اطلاعات مستند و تحلیل خود تفاوت بگذارد، میزان اطمینانش را روشن کند و در صورت مشاهده اشتباه، آن را اصلاح کند؛ نه اینکه صرفاً با کاربر موافقت کند.
۸. سرعت، هزینه و امنیت: سرعت پاسخ، امکانات بارگذاری فایل، هزینه اشتراک و حفظ محرمانگی اسناد پژوهشی نیز در انتخاب ابزار مؤثرند.
برای مقایسه منصفانه، بهتر است چند پرسش و سند یکسان را در اختیار هوش مصنوعیهای مختلف قرار دهیم و پاسخها را بر اساس این معیارها بسنجیم. رتبهبندیهای بینالمللی نیز مفیدند، اما هیچ رتبهبندی واحدی نمیتواند برتری یک سامانه را در همه زمینهها ثابت کند.
نتیجه آنکه نباید پرسید کدام هوش مصنوعی مطلقاً بهتر است؛ بلکه باید پرسید کدامیک برای چه نوع پژوهشی دقیقتر و قابل اعتمادتر است. مهمتر از همه، هوش مصنوعی خوب باید امکان راستیآزمایی پاسخهایش را فراهم کند. این ابزارها جایگزین مراجعه به منابع اصلی نیستند، بلکه باید پژوهشگر را در استفاده بهتر از آنها یاری دهند.
موضوعات مرتبط: هوش مصنوعی
ورزشگاهی برای ذهن؛ چگونه چند صفحه کتاب مغز را جوان نگه میدارد؟
ورزشگاهی برای ذهن؛
چگونه چند صفحه کتاب مغز را جوان نگه میدارد؟
دانشمندان با بررسی تأثیر سبک زندگی بر سلامت ذهن دریافتند که مغز تا سنین بالا انعطافپذیر باقی میماند و با ادغام سرگرمیهایی مثل کتابخوانی و حل جدول در زندگی روزمره، میتوان روند پیری شناختی را بهطور کامل معکوس کرد.
سرویس بینالملل خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا)- الهه شمس: تصور عمومی از پیری، مسیری یکطرفه به سوی فرسایش است؛ فرآیندی که در آن سلولهای خاکستری مغز چارهای جز تسلیم در برابر گذر زمان ندارند. اما یافتههای یک پژوهش جدید و بزرگ، این انگارهی جبرگرایانه را به چالش میکشد. تحقیق بر روی ۱۱ هزار و ۵۰۰ نفر در بازه سنی ۶۰ تا ۸۵ سال نشان میدهد که ذهنِ انسان، برخلاف تصور، حتی در دهههای پایانی عمر نیز «انعطافپذیر» باقی میماند و مشتاقانه به محرکهای محیطی پاسخ میدهد. خبر خوب اینجاست که برای بازگرداندن سلامت به مغز، نیازی به ماراتنهای پیچیده تمرینی نیست؛ بلکه همین فعالیتهای سادهای که ما در بطن «فرهنگ» و «ادبیات» میشناسیم، قدرتمندترین ابزار برای محافظت از سلامت شناختی هستند.
نکته غافلگیرکننده این مطالعه، اثرِ عمیقِ رفتارهای ساده است. پژوهشگران دریافتند که صرفِ «حضور در اجتماع»، «گوش دادن به موسیقی» و از همه مهمتر «کتابخوانی و حل جدول»، میتواند روند اختلالات شناختی را نه تنها متوقف، بلکه در بسیاری از موارد معکوس کند. تفاوت میان گروه کنترل (که تنها توصیههایی دریافت کردند) و گروههای تحتِ مراقبتِ ویژه، بسیار اندک بود؛ این یعنی صرفِ «آگاهی از ضرورت فعالیتِ ذهنی»، خود به عنوان یک کاتالیزور عمل کرده و شرکتکنندگان را به تغییر رفتار واداشته است.
در جهانی که فناوریهای دیجیتال گاه ما را به انفعال میکشانند، این مطالعه تلنگری جدی به مخاطبان کتاب است. خواندن، صرفاً یک سرگرمی برای پر کردن اوقات فراغت نیست؛ نوعی «تمرینِ شناختی» است که استدلال، درک مطلب و حافظه را در سطحی فعال نگه میدارد. وقتی یک فرد سالمند کتابی به دست میگیرد یا در یک محفل دوستانه به گفتوگو میپردازد، در واقع در حال «بازسازیِ پلهای عصبی» مغز خود است. پیام این مطالعه روشن است: ظرفیت یادگیری مغز با بازنشستگیِ جسم پایان نمییابد. هر کتابی که خوانده میشود، هر جدول کلماتی که حل میشود و هر گفتوگوی پویایی که شکل میگیرد، سپری در برابر زوالِ تواناییهای شناختی است. ما برای حفظِ هویتِ فردیمان در کهنسالی، بیش از آنکه به معجزات پزشکی نیازمند باشیم، به تداومِ عادتهایِ فرهنگیِ خود نیاز داریم.
منبع:theconversation
موضوعات مرتبط: کتابخوان حرفە ای، کتابخوانی، مطالعه
میکروبشناسها : بعضی از وسایل روزمره بیشترین باکتریها را در خود جای میدهند.
به خانه برمیگردید، در را باز میکنید، روی مبل مینشینید و کنترل تلویزیون را برمیدارید. هنوز دستتان را نشستهاید و ممکن است میکروبها را به مبل و کنترل انتقال دهید.
میکروبشناسها میگویند وسایلی که باید به آنها توجه کنید لزوماً کثیف نیستند، بلکه وسایلی هستند که مدام دستتان میگیرید و بهندرت تمیزشان میکنید. دستگیره در، کنترل تلویزیون، صفحهکلید و تلفن همراه بیش از آنچه که فکرش را میکنید حامل ویروس و باکتری هستند.
کاسه توالت، که از قدیم بهعنوان بزرگترین منبع آلودگی تلقی میشود، از این حیث اهمیت کمتری دارد.میکروبشناسها توصیه میکنند وسایل روزمره را بهطور مرتب تمیز کنید.
وسایلی که بیش از همه در انتقال میکروبها دخیل هستند
این وسایل شامل سطوحی هستند که در طول روز بارها لمسشان میکنیم و محل مناسبی برای تجمع باکتریها و ویروسها و انتقال آنها از فردی به فرد دیگر هستند.
دستگیره در
دستگیرههای چه در مکانهای عمومی و چه در خانه هرروز چندین مرتبه لمس میشوند و آلودگیهای بیرون را به محیط خانه انتقال میدهند.
برای استفاده از وسایل نقلیه عمومی، خرید یا صرف غذا در رستوران سطوح مختلفی را لمس میکنید که باعث میشود عوامل بیماریزا روی دستتان جمع شوند.
یک مطالعه مروری نظاممند در سال ۲۰۲۵ با بررسی تحقیقات انجامشده روی دستگیرههای در مکانهای عمومی و مراکز درمانی نشان داد که یکششم دستگیرهها آلودگی ویروسی دارند. شایعترین ویروسی که شناسایی شد، روتاویروس بود که عامل اصلی التهاب معده و روده در کودکان است.
کنترل تلویزیون
کنترل تلویزیون اغلب بین اعضای خانواده دستبهدست میشود و مهمانها هم از آنها استفاده میکنند. از اینرو، احتمال آلودگی آن به عوامل بیماریزا بیشتر است.وقتی سرفه یا عطسه میکنید، قطرات تنفسی روی کنترل تلویزیون مینشینند. از اینرو، برداشتن کنترل میتواند ویروس سرماخوردگی و دیگر ویروسهای تنفسی را به شما منتقل کند.
ابتدا باتری کنترل را خارج کنید، کثیفی ظاهری را با دستمال کاغذی مرطوب پاک کنید و بعد دکمهها و فاصله بین آنها را با الکل ۷۰ درصد یا دستمال ضدعفونیکننده تمیز کنید. سطح کنترل برای ضدعفونی کامل باید حدود ۱ دقیقه مرطوب بماند و در معرض هوا خشک شود.کنترل تلویزیون را دستکم هفتهای یک مرتبه ضدعفونی کنید. اگر یکی از اعضای خانواده بیمار است، توصیه میشود کنترل را هرروز تمیز کنید.
قبل از استفاده از مواد ضدعفونیکننده باید کثیفی ظاهری را پاک کنید، زیرا کثیفیها اثربخشی مواد ضدعفونیکننده را کاهش میدهند و باعث زندهماندن باکتریها میشوند. نادیدهگرفتن کثیفیها تأثیر مواد ضدعفونیکننده را به حداقل میرساند و به بقای باکتریهای مقاوم کمک میکند.
صفحهکلید و تلفن همراه
صفحهکلید و تلفن همراه جزو آلودهترین وسایل روزمره هستند.یک مطالعه مروری نظاممند در سال ۲۰۱۹ نشان داد که تقریباً تمام صفحهکلیدهای بررسیشده- ۹۶.۷ درصد آنها- آلودگی میکروبی داشتند.
همچنین مطالعهای در سال ۲۰۱۸ نشان داد که ۲۳ مورد از ۲۵ تلفن همراه مورد بررسی به باکتری استافیلوکوک اورئوس آلوده بودند. با اینحال، ضدعفونی ساده با استفاده از دستمال ضدباکتری توانست حدود ۶۰ درصد از تلفنها را پاکسازی کند.
عوامل بیماریزا در مکانهای پرتردد مانند بیمارستانها، مدارس و ادارهها از طریق قطرات تنفسی یا تماس دست به سطوح منتقل میشوند. از اینرو، تلفنهای همراه و لپتاپها منبع متحرک عوامل بیماریزای میکروبی هستند.
غذاخوردن هنگام کار با کامپیوتر باعث میشود خردههای غذا روی صفحهکلید یا فاصله بین کلیدها بریزد. گردوغبار هم رطوبت را جذب میکند و شرایط لازم را برای تکثیر باکتریها فراهم میآورد.
بعضی از تلفنها را نمیشود با الکل تمیز کرد. در این موارد باید از شویندههای خنثی و یک برس نرم استفاده کنید.صفحهکلید کامپیوتر را بهطور منظم گردگیری، تمیز و ضدعفونی کنید. بسیاری از صفحهکلیدها و ماوسهای جدید ضدآب هستند و میتوانید آنها را طبق دستورالعمل شرکت سازنده تمیز کنید.
وسایل مرطوبی که اغلب نادیده گرفته میشوند
برخلاف سطوحی که بهطور مرتب لمسشان میکنید، وسایل زیر به این دلیل آلوده میشوند که برای مدت طولانی گرم یا مرطوب میمانند. رطوبت باعث تکثیر باکتریها، قارچها و دیگر میکروارگانیسمها میشود. از اینرو، خشککردن و تمیزکردن منظم آنها بهاندازه شستوشوی مرتب حائز اهمیت است.
ملحفهها
شاید تختتان تمیز به نظر برسد، اما میکروارگانیسمهای زیادی را در خود جای داده باشد.عرق بدن، سلولهای مرده پوست و رطوبتی که هرشب از بدن بهجا میماند، شرایط لازم را برای رشد باکتریها و قارچها فراهم میکنند.
مطالعهای در سال ۲۰۲۵ نشان داد که بخش تحتانی ملحفهها، که پا و ساق پا با آن در تماس است، بیشترین آلودگی باکتریایی را دارد. تعداد باکتریها در ملحفه آقایان بهمراتب بیشتر بود. ملحفهها و روکشها را دستکم ماهی یکبار بشویید. لحافها را بهطور منظم در معرض نور خورشید قرار دهید تا رطوبت داخلی آنها از بین برود.
اگر ملحفهها و روکشها زرد و لکهدار شدهاند یا بو گرفتهاند و با شستوشو هم تمیز نمیشوند، آنها را دور بیاندازید. این علائم نشان میدهند میکروارگانیسمها یا فرآوردههای ناشی از فعالیت آنها در الیاف پارچه نفوذ کردهاند که پاکسازی آنها با شستوشوی معمولی دشوار است.
حولهها و وسایل حمام
برخلاف تصوری که درباره توالت وجود دارد، بیشتر میکروارگانیسمهای موجود در کاسه توالت از بدن خود ما نشأت میگیرند. نگرانی اصلی به سیفون مربوط میشود که میکروبها را بهسمت سطوح اطراف از جمله حولهها پرتاب میکند.
خطر اصلی حمام به وسایلی مربوط میشود که مرطوب میمانند. حوله، لیف، لیوان دهانشویه و تیغ اصلاح در فضای گرم و مرطوب حمام به لانه باکتریها تبدیل میشوند.
فضای حمام گرم و مرطوب است. سلولهای مرده پوست و چربیهایی که بعد از استحمام بهجا میمانند، شرایط لازم را برای رشد میکروارگانیسمها فراهم میکنند.
اگر حوله به مدت ۱ تا ۲ ساعت در روز در فضای حمام بماند، بهویژه در هوای گرم و مرطوب بوی کهنگی میگیرد. این بو اغلب بهدلیل تجزیه ترکیبات بهجامانده روی حوله بهوسیله میکروارگانیسمها منتشر میشود.
وسایلی مانند لیوان دهانشویه، لیف و برس حمام لانه باکتریها هستند، زیرا اغلب برای مدت طولانی مرطوب میمانند و مدام در معرض آب قرار دارند.
تیغ اصلاح- چه دستی و چه برقی- هم میتواند لانه باکتریها باشد. تیغ بهطور مرتب با پوست، سلولهای مرده و میکروارگانیسمها در تماس است و اغلب در محیط مرطوب حمام نگهداری میشود.
حولهها را خشک نگهدارید و آنها را بهطور منظم بشویید یا تعویض کنید. اگر حوله بعد از شستوشو هنوز بو میدهد، آن را دور بیاندازید.وسایل حمام از جمله جای مسواک و لیوان دهانشویه باید با برس بهخوبی تمیز شوند. هرگز به آبکشی ساده اکتفا نکنید.
اسفنج آرایشی
بسیاری از اسفنجهای آرایشی از مواد مصنوعی ساخته میشوند. البته میتوان آنها را قبل و بعد از استفاده شست، اما رطوبت باقیمانده در داخل اسفنج مانع خشکشدن کامل آن میشود و شرایط لازم را برای رشد میکروارگانیسمها فراهم میکند. هدف این است که بدون آسیبزدن به اسفنج از تجمع میکروبها جلوگیری کنیم. اسفنج را بعد از هربار استفاده با یک شوینده ملایم آبکشی کنید.
اسفنج را هفتهای یکبار بهطور کامل تمیز کنید. ابتدا آن را با آب گرم خیس کنید و بفشارید تا هوای داخل آن خارج شود. سپس از یک شوینده ملایم یا صابون استفاده کنید و اسفنج را چندبار آبکشی کنید. آن را زیر آب گرم بگیرید و بشویید تا هیچ کفی باقی نماند.
درنهایت اسفنج را با یک حوله تمیز خشک کنید تا آب اضافی آن گرفته شود. قبل از استفاده مجدد از اسفنج از خشکشدن آن مطمئن شوید.اگر اسفنج بو گرفت یا آسیب دید، آن را دور بیاندازید.
باکتریها به سطوحی مانند دستگیره در، صفحهکلید و وسایل حمام میچسبند و مواد چسبناکی ترشح میکنند که باعث تشکیل «زیستلایه» میشود و از آنها محافظت میکند. از اینرو، پاککردن آلودگیهای سطحی و زیستلایهها با برسکشیدن، سابیدن یا دستمالکشیدن مؤثرتر از این است که فقط از مواد ضدعفونیکننده استفاده کنیم.
سلامت پوست و غشاهای مخاطی، عملکرد طبیعی دستگاه ایمنی و شستوشوی منظم دستها در بیشتر افراد به جلوگیری از دسترسی باکتریها به بافتهای عمقی و بروز بیماریهای جدی کمک میکند.
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12035165/
موضوعات مرتبط: اطلاعات عمومی ، مقاله
موفقیت فقط به ارادۀ شما بستگی ندارد
گاهی مهمتر از اینکه چقدر تلاش میکنید، این است که کجا و کنار چه کسانی هستید
مگی پنمن، واشنگتنپست
مایکل فلپس را همه به ارادۀ پولادین، انگیزۀ سیریناپذیر برای موفقیت و ویژگیهای ژنتیکی منحصربهفردش میشناسند. او بیش از هر ورزشکار دیگری در تاریخ المپیک مدال طلا کسب کرده است.
اما اگر کمی عقبتر برویم و قاب تصویر را بزرگتر کنیم، عوامل دیگری را هم میبینیم: مربیای که به او اطمینان داد میتواند پیروز شود، مادری که شنا را راهی برای تخلیۀ انرژی بیپایان پسرش یافت و البته این خوششانسی بزرگ که فلپس در فاصلۀ دهدقیقهای یکی از مجهزترین مراکز تمرینی کشور بزرگ شده بود.
آنجلا داکورث، روانشناس، دراینباره میگوید: «من نیمۀ اول دوران حرفهایام را صرف مطالعۀ تلاش فردی و نقش آن در موفقیت کردم. بیتردید تلاش اهمیت دارد، اما همۀ ماجرا نیست».
داکورث بیشتر با کتاب بحثبرانگیزش دربارۀ «سرسختی» شناخته میشود؛ مفهومی که خودش آن را ترکیبی از اشتیاق و پشتکار برای رسیدن به اهداف بلندمدت تعریف میکند. او فلپس را نمونۀ بارز همین پشتکار میداند. بااینحال، فلپس، مانند هر انسان موفق دیگری، برای بهثمررسیدن تلاشهایش به این هم نیاز داشت که در زمان مناسب، در کنار آدمهای مناسب قرار بگیرد.
داکورث در کتاب تازهاش با عنوان «بجا و بهموقع: آدمها و مکانهایی را پیدا کنید که امکان بروز تواناییهایتان را فراهم میکنند»، با بررسی پژوهشهای تازه دربارۀ عوامل موفقیت توضیح میدهد که چرا تلاش برای کنارزدن کوهی از مشکلات، تنها با تکیه بر نیروی اراده، محکوم به شکست است. او در عوض، سه راهکار پیشنهاد میکند.
♦️شرایطتان را عوض کنید: خیلیها اول سال تصمیم میگیرند کمتر از گوشی استفاده کنند، اما همچنان شبها آن را کنار تختشان شارژ میکنند. بر اساس نظرسنجی یوگاو در سال ۲۰۲۵، نزدیک به ۸ نفر از هر ۱۰ آمریکایی همین کار را میکنند. اگر میخواهید کمتر سراغ گوشی بروید، آن را در اتاق دیگری به شارژ بزنید.
به گفتۀ داکورث، «از فاصلۀ فیزیکی برای ایجاد فاصلۀ روانی کمک بگیرید و به نیروی اراده تکیه نکنید».
از دوستانتان کمک بگیرید: داکورث با اشاره به چهرههای موفقی مانند مایکل فلپس و تیلور سوئیفت یادآوری میکند که همۀ ما برای حفظ انگیزه و پایبندی به اهدافمان به همراهی دیگران نیاز داریم؛ چه همکلاسی باشند، چه مربی و چه دوست. او میگوید: «واقعاً نیاز داریم احساس کنیم که کارها را با کمک یکدیگر پیش میبریم».
به گفتۀ داکورث، همراهی دیگران رسیدن به هدف را آسانتر میکند و برخلاف تصور رایج، آدمها معمولاً از اینکه کسی از آنها کمک بخواهد، خوشحال میشوند.
از متخصصان و دیگران کمک بگیرید: داکورث میگوید اهمیت کمکگرفتن از دیگران در مواجهه با مشکلات شخصی نیز صدق میکند. او و همسرش دوران پرتلاطمی را پشت سر گذاشتند و اوضاع تنها با کمک خانواده، دوستان و جلسات مشاوره بهبود یافت.
وقتی بهجای تکیه بر تواناییهای فردی، از مشاوران و اطرافیان کمک میگیریم، در واقع شرایط پیرامونمان را به نفع خود تغییر میدهیم. داکورث توصیه میکند: «راههایی پیدا کنید که شرایط به کمک شما بیایند و از این کار خجالت نکشید. این تغییر نگاه بیش از هر چیز دیگری در زندگی من تأثیر داشته است».
آنچه خواندید برگرفته از مطلب «Willpower alone doesn’t work. Here’s what does, according to an expert» نوشتۀ مگی پنمن است که در تاریخ ۷ سپتامبر ۲۰۲۶ در واشنگتنپست منتشر شده است.
موضوعات مرتبط: اطلاعات عمومی ، مقاله
وقتی پزشكان به نورمن كازينز گفتند كه به بيماری " آنكيلو اسپونديليتيس " مبتلاست اضافه كردند كه هيچ كمكی نمی توانند به او بكنند و بايد آماده باشد كه بعد از دوره ای درد جانكاه از دنيا برود.
كازينز اتاقی در يک هتل گرفت و هر فيلم خنده داری را كه میتوانست پيدا كند كرايه كرد.
او بارها و بارها نشست و اين فيلم ها را تماشا كرد و از ته دل خنديد. پس از شش ماه خنده درمانی ای كه خودش برای خودش تجويز كرد پزشكان در نهايت تعجب دريافتند كه بیماری او كاملا درمان شده و هيچ اثری از آن نيست...!
اين نتيجه حيرت انگيز باعث شد تا كازينز كتاب آناتومی يک بيماری را بنويسد و منتشر كند. سپس او پژوهش گسترده ای پيرامون كاركرد آندورفين ها آغاز كرد.
آندورفين ها مواد شيميايي ای هستند كه وقتی میخنديم در مغز آزاد میشوند. آنها همان تركيب شیمیایی مورفين و هروئین را دارند و ضمن اين كه اثر آرام بخشی روی بدن میگذارند، سيستم ایمنی بدن را تقويت میكنند.
بر لبش قفلست و در دل رازها
لب خموش و دل پر از آوازها
عارفان که جامِ حق نوشیده اند
رازها دانسته و پوشیده اند
هر کرا اسرارِ کار آموختند
مُهر کردند و دهانش دوختند
مولانا
موضوعات مرتبط: منتخبی از متون کتاب ها
آشی برایت یا برایش بپزم که یک وجب روغن داشته باشد!
یا
آشی برایت یا برایش بپزم که یک وجب روغن رویش باشد!
از این اصطلاح برای تهدید استفاده میشود. حال تهدید به افشاء حقایقی که از کسی میدانند و یا هر نوع تهدید دیگری.
در کتاب «سه سال در دربار ایران» نوشته دکتر فووریه٬ پزشک مخصوص ناصرالدین شاه، مطلبی نوشته شده که به نظر ریشه این ضربالمثل است.
ناصرالدین شاه سالی یک بار آش نذری میپخت و خودش در مراسم پختن آش حضور مییافت تا ثواب ببرد.
در حیاط قصر اغلب رجال مملکت جمع میشدند و برای تهیه آش شلهقلمکار هریک کاری انجام میدادند. بعضی سبزی پاک میکردند. بعضی نخود و لوبیا خیس میکردند. عدهای دیگهای بزرگ را روی اجاق میگذاشتند و خلاصه هرکس برای تملق و تقرب پیش ناصرالدین شاه مشغول کاری بود. خود اعلیحضرت هم بالای ایوان مینشست و قلیان میکشید و از آن بالا نظارهگر کارها بود.
سرآشپزباشی ناصرالدین شاه مثل یک فرمانده نظامی امر و نهی میکرد.
به دستور آشپزباشی در پایان کار کاسه آشی به در خانه هر یک از رجال فرستاده میشد و او میبایست آن کاسه را پس از خالی شدن از اشرفی پر کند و به دربار پس بفرستد.
کسانی را که میخواستند خیلی تحویل بگیرند روی آش آنها روغن بیشتری میریختند که این البته به ضرر آنها نیز بود. چون آن که کاسه کوچکی از دربار برایش فرستاده میشد اشرفی کمتری در کاسه پس میفرستاد و آنکه مثلا یک قدح بزرگ آش، که روغن زیادی هم رویش ریخته شده، دریافت میکرد حسابی بدبخت میشد.
به همین دلیل در طول سال اگر آشپزباشی مثلا با یکی از اعیان و یا وزرا دعوایش میشد٬ برای تهدید او میگفت:
"آشی برات بپزم که یک وجب روغن رویش باشد!"
موضوعات مرتبط: منتخبی از متون کتاب ها ، داستان
اگر به دنبال سرنوشت خودتان بروید و مسیر زندگی را بجویید، هر چند پر از عیب و کاستی باشد، بهتر از آن است که از روش زندگی بیعیب و موفق دیگران را تقلید کنید.
از کتاب: غذا، دعا، عشق
الیزابت_گیلبرت
موضوعات مرتبط: منتخبی از متون کتاب ها
نیاز بدن به پروتئین به میزان تحرک، آمادگی جسمانی و سن و سال شما بستگی دارد
پروتئین فراتر از یک ماده مغذی بوده و موتور اصلی ترمیم بدن است. با اینحال، برای تأمین پروتئین کافی نمیتوانید به خواندن برچسب مواد غذایی بسنده کنید.
فندر مروه، متخصص تغذیه، می گوید: «مصرف پروتئین دستورالعمل ثابتی ندارد. مقدار پروتئین مورد نیاز بدن به سن و سال، میزان فعالیت بدنی و اهداف سلامتی یا آمادگی جسمانی شما بستگی دارد.»
چه مقدار پروتئین باید مصرف کنید؟
مقدار پروتئینی که باید مصرف کنید، به میزان فعالیت بدنی شما بستگی دارد. فندر مروه افزود: «پروتئین مورد نیاز افرادی که بیشتر ساعات روزشان را پشت میز مینشینند، با کسانی که چند مرتبه در هفته میدوند، دوچرخهسواری میکنند، باشگاه میروند یا ورزش میکنند تفاوت دارد.»
افراد پرتحرک برای ترمیم عضلات به پروتئین بیشتری نیاز دارند. ورزش به بافت عضلانی فشار میآورند و پروتئین به تأمین مواد اولیه لازم برای ترمیم و تقویت بافتها کمک میکند. از اینرو، هرچه تمرینات سختتر و پرتکرارتر باشند، نیاز بدن به پروتئین بیشتر میشود.
خوزه آنتونیو، استاد علوم ورزشی و مدیرعامل انجمن بینالمللی تغذیه ورزشی، گفت: «خیلیها به اشتباه تصور میکنند که حداقل پروتئین دریافتی برای افراد پرتحرک و ورزشکاران کافی است که صحت ندارد.»سن و سال هم حائز اهمیت است.
انسان از حدود ۴۰ سالگی بهشکل طبیعی با کاهش توده و قدرت عضلانی مواجه میشود و توان بدن برای استفاده از پروتئین در حفظ عضلات به حداقل میرسد. از اینرو، سالمندان معمولاً به پروتئین بیشتری نیاز دارند و بهتر است پروتئین مورد نیازشان را در وعدههای غذایی مختلف دریافت کنند تا قدرت عضلانیشان را از دست ندهند.اهداف شما هم اهمیت دارند.
برای نمونه، اگر قصد کاهش وزن دارید، مصرف پروتئین کافی شما را بیشتر سیر نگهمیدارد و کمک میکند که هنگام چربیسوزی از عضلاتتان محافظت کنید. بدن در دوره نقاهت به پروتئین بیشتری نیاز دارد. فندر مروه میگوید: «افرادی که دوره نقاهت جراحی، بیماری یا آسیبدیدگی را پشت سر میگذارند ، برای کمک به روند ترمیم به پروتئین بیشتری نیاز دارند.»
جنسیت آنقدر که فکر میکنید اهمیت ندارد. آقایان و خانمها معمولاً بهازای وزن بدنشان به مقدار پروتئین مشابهی نیاز دارند. آقایان اغلب پروتئین بیشتری میخواهند، زیرا معمولاً جثه بزرگتر و توده عضلانی بیشتری دارند. بارداری و شیردهی خانمها هم حائز اهمیت است. خانمها در این دوره برای رشد و تکامل نوزاد به پروتئین بیشتری نیاز دارند.
مسئله فقط پروتئین نیست
اندازه گیری مقدار پروتئین همیشه کارساز نیست. دکتر نیکولاس دوتز، پژوهشگر متابولیسم پروتئین و اسیدهای آمینه از دانشگاه ایاندام تگزاس، میگوید این کار تا حدی اشتباه است.دوتز می گوید: «خیلیها تصور میکنند صرفاً به پروتئین نیاز دارند. اما اینطور نیست. بدن به اسیدهای آمینه نیاز دارد.»اسیدهای آمینه واحدهای تشکیلدهنده پروتئینها هستند و از تجزیه پروتئینها شکل میگیرند.
بدن هرکسی به اسیدهای آمینه متفاوتی نیاز دارد. برای نمونه، فردی که در بخش مراقبتهای ویژه بستری است، ممکن است صرفنظر از مقدار پروتئین دریافتی خود با کمبود اسید آمینه آرژینین مواجه باشد.
راهحل این نیست که اسیدهای آمینه را بشماریم. چنین کاری واقعبینانه نخواهد بود. معیار اصلی باید این باشد که سطح پروتئین دریافتی را به یک مقدار مشخص برسانید. با اینحال، بعضیها ممکن است به اسیدهای آمینه بیشتری نیاز داشته باشند.
آیا نوع پروتئین اهمیت دارد؟
دریافت پروتئین کافی حائز اهمیت است، اما نوع پروتئین هم اهمیت دارد.پروتئین خوراکی از طریق منابع حیوانی و گیاهی تأمین میشود.
پروتئینهای حیوانی معمولاً اسیدهای آمینه ضروری بیشتری دارند. این پروتئینها سریعتر هضم میشوند و به افزایش سطح اسیدهای آمینه خون کمک میکنند. از اینرو، پروتئینهای حیوانی در تولید پروتئین عضلانی مؤثرتر هستند.اما نباید رژیم غذایی گیاهی را کنار بگذاریم.
در این مورد باید شیوه محاسبات خود را عوض کنیم. کسی که پروتئین خود را بیشتر از طریق منابع گیاهی تأمین میکند، برای عضلهسازی باید ۵۰ تا ۷۵ درصد پروتئین بیشتری مصرف کند.
پژوهشگران نظر چندان مساعدی نسبت به پودرهای پروتئینی ندارند و پروتئین موجود در غذاهای کامل را ترجیح میدهند. مواد غذایی بهطور طبیعی حاوی ترکیبات زیستفعال هستند که با پروتئین تعامل دارند و بر سلامت عضلات و متابولیسم پروتئین اثر میگذارند.
دو باور نادرست که باید کنار گذاشته شوند
در این مورد نباید صرفاً به این فکر باشیم که تا حد امکان پروتئین بیشتری بخوریم متأسفانه این مسئله باعث شکلگیری باورهای نادرست متعدد شده است.یکی از رایجترین موارد این است که میگویند رژیم غذایی پروتئینه در افراد سالم به کلیهها آسیب میزند و باعث تخلیه کلسیم استخوانها میشود.آنتونیو گفت: «این باور کاملاً نادرست است.»
مؤسسه پزشکی و سازمان بهداشت جهانی هم به این نتیجه رسیدهاند که شواهدی دال بر ارتباط پروتئین با بیماری کلیوی وجود ندارد. مورد بعدی این است که میگویند پروتئین اضافی در بدن به چربی تبدیل میشود.مصرف پروتئینِ بیشتر بهطور کلی بیخطر است. پروتئین اضافی که برای ساخت عضله یا کارهای دیگر مورد استفاده قرار نمیگیرد، ممکن است به کربوهیدرات یا چربی تبدیل شود.
با اینحال، مصرف پروتئین بیشتر لزوماً باعث افزایش چربی بدن ورزشکارها نمیشود و با افزایش مصرف انرژی و حجیمترشدن توده بدون چربی بدن ارتباط دارد. تا زمانی که الگوی تمرینیتان را تغییر ندهید، افزایش مصرف پروتئین تأثیر چندانی بر توده چربی نخواهد داشت.
افراد سالم میتوانند بیشتر از مقدار توصیهشده روزانه پروتئین مصرف کنند و معمولاً دچار عوارض هم نمیشوند. با اینحال، شواهدی وجود ندارد که نشان دهد مصرف پروتئین فراوان در طولانیمدت بیخطر است.دوتز میگوید بهجای تمرکز بر مقدار پروتئین دریافتی باید به دریافت اسیدهای آمینه مورد نیاز بدن توجه کنید.
او افزود: «اگر صرفاً پروتئین بیشتری بخوریم، درعمل اسیدهای آمینه بیشتری هم دریافت میکنیم که ممکن است نیازی به آنها نداشته باشیم و بدن مجبور میشود آنها را دفع کند.» این مسئله فشار زیادی به بدن وارد میکند و برای بیماران ضرر دارد.
پروتئین را در برنامه غذایی خود بگنجانید
هروقت به مقدار پروتئین مورد نیاز بدنتان پی بردید، باید دانستههای خود را در برنامه غذایی روزانهتان بگنجانید. برای این کار لازم نیست مقدار پروتئینها را بشمارید یا برنامه غذایی پیچیدهای برای خود دستوپا کنید.
فندر مروه گفت: «من باید روزانه حدود ۴۸ تا ۶۰ گرم پروتئین بخورم، اما کل روزم را صرف شمارش پروتئینها نمیکنم. بهنظرم خیلیها مسئله پروتئین را بیشازحد پیچیده میکنند.»بزرگسالان سالم میتوانند نیاز بدنشان را با مصرف سه وعده پروتئینه متعادل در روز تأمین کنند.
او گفت: «برای نمونه، اگر صبحانه دو عدد تخممرغ بخورم و در وعده ناهار و شام هم حدود ۱۲۰ گرم گوشت کمچرب، مرغ یا ماهی مصرف کنم (معادل یک تکه سینه مرغ کوچک، یک فیله ماهی متوسط یا یک استیک کوچک) و در میانوعده هم ماست یونانی بخورم، نیاز روزانهام را بهراحتی تأمین میکنم.»اگر میخواهید مقدار پروتئین دریافتی خود را افزایش دهید، باید از صبحانه شروع کنید. این وعده غذایی اغلب کمترین میزان پروتئین را دارد.
بزرگسالان معمولاً فقط حدود ۱۶ درصد از پروتئین مورد نیاز روزانهشان را در وعده صبحانه دریافت میکنند، اما این میزان در وعده ناهار به ۳۱ درصد و در وعده شام به ۴۲ درصد میرسد. افزودن تخممرغ، ماست یونانی ساده یا پنیر کاتیج هم به افزایش پروتئین دریافتی در ساعات ابتدایی روز کمک میکند.
فندر مروه راهکار زیر را برای افزایش پروتئین میانوعدههای روزمره ارائه میکند:آنتونیو برای این موضوع یک قانون کلی دارد: بشقاب غذای خود را بر پایه پروتئین تنظیم کنید، نه کربوهیدرات یا چربی.او افزود: «پایبندی و استمرار مهمتر از این است که بینقص عمل کنید.»
https://cmsapi.theepochtimes.com/health/the-optimal-protein-amount-you-need-6067802
موضوعات مرتبط: اطلاعات عمومی ، مقاله
بیهقی پدر نثر فارسی و پیشگام روایت غیرخطی
به مناسبت روز بزرگداشت پدر نثر فارسی
سهند ایرانمهر
بیهقی را معمولاً با لقب «پدر نثر فارسی» میشناسند، اما از منظری دقیقتر میتوان او را یکی از پیشگامان روایت غیرخطی در ادبیات جهان دانست؛ نویسندهای که قرنها پیش از آنکه نظریهپردازان روایت و سینما اصطلاح «فلاشبک» (Flashback) را بسازند، در نثر خود ساختاری مشابه را بهکار گرفته بود.
در نظریهی روایت، «فلاشبک» به تکنیکی گفته میشود که در آن نظم زمانی رویدادها دگرگون میشود: پایان یا نتیجهی ماجرا در ابتدا روایت میگردد و سپس راوی با بازگشت به گذشته، مسیر رسیدن به آن فرجام را شرح میدهد. این شگرد که به «آنالپس» (Analepsis) نیز معروف است، از ابزارهای بنیادین روایت مدرن در ادبیات و سینماست؛ نمونههای شناختهشدهی آن را میتوان در فیلمهایی چون همشهری کین، اثر اورسن ولز، یادگاری، اثر کریستوفر نولان، یا در رمانهایی چون گتسبی بزرگ (فیتزجرالد) و خشم و هیاهو (فاكنر) دید.
بیهقی، نزدیک به هزار سال پیش، در روایت معروف «حسنک وزیر» همین تکنیک را بهکار میگیرد. او داستان را نه از آغاز زندگی حسنک، که از مرگ او شروع میکند. همان نخستین جملهها، فرجام را فاش میکنند:
«فصلی خواهم نبشت در ابتدای این، حالِ بَردار کردن این مرد و پس بشرح قصّه شد . امروز که من این قصّه آغاز میکنم ...ازین قوم که من سخن خواهم راند یک دو تن زندهاند در گوشهی افتاده و خواجه بوسهل زوزنی چند سال است تا گذشته شده است و به پاسخ آن که از وی رفت گرفتار، و ما را با آن کار نیست- هرچند مرا از وی بد آمد- به هیچحال، چه عمر من به شست و پنج آمده و بر اثر وی میبباید رفت».
در منطق روایت کلاسیک، این روش خطرناک و به اصطلاح خلاف آن روشی است که کارگردانی چون هیچکاک شهرتش را با آن بدست آورده است؛ زیرا افشای پایان معمولاً از تعلیق میکاهد. اما بیهقی با قدرتی روایی بینظیر، برعکس عمل میکند: دانستن فرجام، نه از کشش روایت میکاهد، بلکه حس اندوه و تقدیرگرایی را در جان خواننده میکارد. او ما را از همان ابتدا وارد «پایان» میکند تا هر سطر بعدی را چون گامهایی به سوی مرگی محتوم بخوانیم.
از دیدگاه روایتشناسی مدرن به تعبیر ژرار ژنت، بیهقی در این فصل دست به «جابهجایی زمانی بیرونی» میزند؛ یعنی روایت را از پایان به آغاز میبرد و از خلال آن، تداومِ اخلاقی و تاریخی واقعه را میکاود. در نتیجه، ما نه صرفاً شاهد مرگ حسنک، که ناظر فروپاشی یک نظام سیاسی و اخلاقی میشویم.
اگر فلاشبک مدرن در سینما، زمان را برای تعلیق و شگفتی میشکند، بیهقی در روایت تاریخی خویش زمان را میشکند تا «حقیقت» را نشان دهد. تفاوت در غایت است: در روایت مدرن، فلاشبک ابزار درام است؛ در بیهقی، ابزار عبرت.
بدینسان میتوان گفت، اگر اورسن ولز و نولان زمان را میشکنند تا روان انسان را بشکافند، بیهقی آن را میشکند تا وجدان تاریخ را آشکار کند و این همان نقطهای است که نثر فارسی در قرن پنجم هجری، بهگونهای حیرتانگیز به روایت مدرن قرن بیستم پیوند میخورد.
موضوعات مرتبط: معرفی نویسندگان و مترجمان
بهجای اینکه از هوش مصنوعی بخواهید متنی را از صفر برایتان بنویسد، از آن کمک بگیرید تا سبک نوشتاری خودتان را بشناسید و حفظ کنید. در این روش، ابتدا خودتان مینویسید و سپس از ابزارهایی مانند ChatGPT، Claude یا Gemini برای تحلیل ویژگیهای نوشتهتان استفاده میکنید. هدف این نیست که هوش مصنوعی جای شما بنویسد؛ بلکه کمک میکند آگاهانهتر و با حفظ لحن شخصی خود بنویسید.
چطور این روش را امتحان کنیم؟ 1. یک متن دو یا سه پاراگرافی از نوشتههای خود انتخاب کنید. 2. از مدل بخواهید ویژگیهای سبک شما را بررسی کند؛ مانند طول جملهها، میزان رسمیت، ساختار استدلال و انتخاب واژگان. 3. از آن بخواهید متن دیگری را با توجه به همین ویژگیها بازنویسی کند. 4. نسخه پیشنهادی را با نوشته خودتان مقایسه کنید و ببینید کدام ویژگیها حفظ شدهاند و کدامیک به عباراتی عمومی و کلیشهای تبدیل شدهاند.
پرامپت پیشنهادی: «این متن نوشته خود من است. آن را بازنویسی نکن. فقط پنج ویژگی مشخص سبک نوشتاری من را با استناد به مثالهایی از همین متن استخراج کن. سپس توضیح بده برای حفظ این سبک در نوشتههای بعدی باید به چه ویژگیهایی توجه کنم.»
نکته اصلی: هوش مصنوعی فقط زمانی به بهبود نوشتن کمک میکند که نویسنده همچنان نقش فعال داشته باشد. هدف، شناخت بهتر سبک شخصی و تقویت مهارت نوشتن است، نه واگذاری کامل آن به ماشین.
موضوعات مرتبط: هوش مصنوعی
تعداد استنادهای علمی یکی از معیارهای ارزیابی پژوهشگران است، اما آیا هر دانشمند پراستنادی لزوماً تأثیرگذارتر است؟ بنیانگذار مؤسسه ISC، با تشریح یک خطای رایج در ارزیابیهای علمی، نسبت به قضاوت درباره کیفیت و اثرگذاری پژوهشها صرفاً بر اساس آمار استنادها هشدار داد.
به گزارش خبرنگار گروه حوزه و دانشگاه خبرگزاری فارس، آمار استنادهای علمی میتواند در ارزیابی جایگاه پژوهشگران و دانشگاهها نقش مهمی داشته باشد، اما تکیه صرف بر این اعداد ممکن است تصویری ناقص از کیفیت و اثرگذاری فعالیتهای علمی ارائه کند؛ مسئلهای که توجه به آن در ارزیابی نظام پژوهشی کشور اهمیت دارد.جعفر مهراد، استاد پیشکسوت دانشگاه شیراز و بنیانگذار مؤسسه ISC، با اشاره به تفاوت میان «استناد» و «تأثیر» در علمسنجی اظهار کرد: استناد یک رخداد قابل شمارش است، اما تأثیر مفهومی گستردهتر دارد و به پیامدهای پژوهش در دانش علمی، فناوری، اقتصاد، سیاستگذاری و جامعه اشاره میکند.وی افزود: استناد میتواند یکی از نشانههای تأثیر علمی باشد، اما تمام ابعاد آن را نشان نمیدهد. ممکن است پژوهشی تأثیر علمی، اجتماعی یا اقتصادی مهمی داشته باشد، بدون آنکه تعداد استنادهای آن بالا باشد.چرا استناد بیشتر همیشه به معنای موفقیت نیست؟مهراد با بیان اینکه هر استنادی لزوماً به معنای تأیید علمی نیست، گفت: پژوهشگران ممکن است به یک مقاله برای تأیید یافتهها، نقد روش تحقیق، مقایسه نتایج یا اشاره به محدودیتهای آن ارجاع دهند؛ بنابراین، تعداد استنادها بهتنهایی مشخص نمیکند که یک پژوهش تا چه اندازه معتبر، درست یا قابل تکرار است.وی برای توضیح این موضوع افزود: ممکن است مقالهای صدها استناد دریافت کند، زیرا روش یا مجموعه دادهای پرکاربرد را معرفی کرده است؛ در مقابل، پژوهشی با استنادهای کمتر میتواند مبنای تدوین یک دستورالعمل مهم برای تشخیص زودهنگام بیماری یا بهبود خدمات عمومی قرار گیرد.
بنیانگذار مؤسسه ISC تأکید کرد: اگر معیار ارزیابی، تأثیر مستقیم بر عملکرد نظام سلامت باشد، پژوهش دوم ممکن است اثرگذاری عملی بیشتری داشته باشد؛ از این رو، شمارش استنادها و ارزیابی تأثیر، دو فعالیت یکسان نیستند.خطای رایج در ارزیابی دانشمندان پراستناداین استاد پیشکسوت دانشگاه شیراز با اشاره به شاخصهای رایج علمسنجی بیان کرد: تعداد کل استنادها، میانگین استناد به ازای هر مقاله، شاخص اچ و استنادهای نرمالشده بر اساس رشته، از جمله ابزارهای مورد استفاده برای بررسی نفوذ علمی آثار پژوهشگران هستند.وی ادامه داد: هر شاخص به پرسش مشخصی پاسخ میدهد و نباید از آن برای نتیجهگیری درباره موضوعی متفاوت استفاده کرد. این شاخصها عمدتاً میزان توجه یا نفوذ علمی را بررسی میکنند و هیچکدام بهتنهایی معادل سنجش جامع کیفیت یا تأثیر اجتماعی پژوهش نیستند.مهراد همچنین بر اهمیت تفاوت رشتههای علمی تأکید کرد و گفت: رشتهها از نظر تعداد مقالات منتشرشده، شمار منابع مورد استناد و سرعت انتشار نتایج با یکدیگر تفاوت دارند. سن مقاله و فرصت آن برای دریافت استناد نیز اهمیت دارد؛ بنابراین، مقایسه معتبر پژوهشگران باید تا حد امکان این تفاوتها را در نظر بگیرد.وی افزود: استفاده از شاخصهای نرمالشده بر اساس رشته و سال انتشار، در کنار بررسی کیفیت روش پژوهش، اعتبار نتایج و ارزیابی تخصصی آثار، میتواند به قضاوت دقیقتر درباره عملکرد علمی کمک کند.
ضریب تأثیر مجله، معیار قطعی کیفیت مقاله نیستمهراد یکی دیگر از خطاهای ارزیابی علمی را یکسان دانستن تأثیر مقاله، مجله و پژوهشگر دانست و اظهار کرد: ضریب تأثیر مجله بر پایه دادههای استنادی مربوط به مجموعهای از مقالات آن محاسبه میشود و نباید آن را نمره کیفیت یک مقاله خاص یا معیاری قطعی برای ارزیابی نویسنده آن در نظر گرفت.وی ادامه داد: انتشار مقاله در مجلهای با ضریب تأثیر بالا، بهخودیخود ثابت نمیکند که آن مقاله از کیفیت یا تأثیر بیشتری نسبت به مقالهای منتشرشده در مجلهای دیگر برخوردار است.این استاد پیشکسوت دانشگاه شیراز افزود: برای ارزیابی پژوهشگر یا دانشگاه نیز باید مجموعه مشارکتهای علمی و پیامدهای آنها بررسی شود، نه اینکه تنها مجموع استنادها یا یک شاخص منفرد ملاک قضاوت قرار گیرد.چگونه عملکرد واقعی دانشگاهها را بسنجیم؟بنیانگذار مؤسسه ISC با تأکید بر ضرورت استفاده همزمان از دادههای کمی و کیفی گفت: ارزیابی نظام پژوهشی نباید صرفاً به شاخصهای استنادی محدود شود؛ همانطور که کنار گذاشتن این شاخصها نیز راهحل مناسبی نیست.وی افزود: برای ارزیابی عملکرد دانشگاهها میتوان سه سطح را در نظر گرفت؛ نخست، سنجش نفوذ علمی از طریق بررسی مقالات، استنادها و همکاریهای علمی؛ دوم، ارزیابی کیفیت و سهم علمی با توجه به اصالت پژوهش، استحکام روششناختی و اعتبار نتایج؛ و سوم، بررسی پیامدهای پژوهش در توسعه فناوری، بهبود خدمات، سیاستگذاری و حل مسائل جامعه.
مهراد ادامه داد: ممکن است دانشگاهی در استنادهای بینالمللی عملکرد برجستهای داشته باشد، اما شواهد محدودی از کاربرد نتایج پژوهش در مسائل محلی ارائه کند. در مقابل، دانشگاه دیگری ممکن است در برخی شاخصهای استنادی جایگاه پایینتری داشته باشد، اما در حل مسائل منطقهای یا بهبود خدمات عمومی نقش مهمی ایفا کند.وی خاطرنشان کرد: ارزیابی باید متناسب با مأموریت دانشگاهها انجام شود و شواهد کمی و کیفی را در کنار یکدیگر قرار دهد تا تصویر جامعتری از عملکرد علمی و پیامدهای آن به دست آید.مهراد: آمار علمی را بدون تفسیر بازنشر نکنیماین استاد پیشکسوت دانشگاه شیراز در پایان با تأکید بر ضرورت دقت در انتشار آمارهای علمی گفت: برای بررسی ادعاهای مربوط به عملکرد پژوهشی باید مشخص باشد که دادهها از کدام پایگاه استنادی استخراج شدهاند، تاریخ استخراج و بازه زمانی آنها چیست و مقایسهها تا چه اندازه تفاوت رشتهها و سابقه فعالیت پژوهشگران را در نظر گرفتهاند.وی افزود: در ادعاهای مربوط به تأثیر اجتماعی یا اقتصادی نیز باید شواهد مستقیمی از تغییر یا پیامد واقعی وجود داشته باشد؛ چراکه توجه رسانهای یا تعداد اشارهها به یک پژوهش، بهتنهایی اثباتکننده اثرگذاری آن نیست.
مهراد تأکید کرد: استناد را باید گزارش کرد، معنای آن را توضیح داد و ادعای تأثیر را با شواهد متناسب سنجید؛ زیرا یک جامعه علمی مسئول تنها اعداد را بازنشر نمیکند، بلکه باید روشن سازد هر عدد چه چیزی را نشان میدهد و تا چه اندازه از نتیجهگیری مطرحشده پشتیبانی میکند.
فاطمه بلوچی پور
موضوعات مرتبط: نیازهای پژوهشی دانشجویان ، روش تحقیق
خار خندید و به گل گفت سلام
و جوابی نشنید
خار رنجید ولی هیچ نگفت ...
ساعتی چند گذشت
گل چه زیبا شده بود ...
دستِ بیرحمی نزدیک آمد
گل سراسیمه ز وحشت افسرد ...
لیک آن خار در آن دست خَلید
و گل از مرگ رهید!
صبح فردا که رسید
خار با شبنمی از خواب پرید!
گل صميمانه به او گفت سلام ...!
گل اگر خار نداشت ...
دل اگر بی غم بود ...
اگر از بهر كبوتر قفسی تنگ نبود
زندگی، عشق، اسارت همه بی معنا بود!
قیصر_امین_پور
موضوعات مرتبط: منتخبی از متون کتاب ها
عزت انسانی در جهان داستایفسکی
تأملی دربارهی فقر، تحقیر، فردیت و صدای درونی شخصیتها
در جهان داستایفسکی، انسان ممکن است شکستخورده باشد، اما لزوماً حقیر نیست؛ ممکن است فقیر باشد، اما بیارزش نیست؛ ممکن است قانونشکن باشد، اما تمام شخصیت او را نمیتوان با جرمش تعریف کرد؛ ممکن است از نظر اجتماعی طرد شده باشد، اما هنوز صاحب جهانی درونی باشد که ارزش آن از تمام منزلتهای اجتماعی بیشتر است. شاید مهمترین دستاورد داستایفسکی این باشد که به انسانهایی که جامعه از آنها فقط یک «وضعیت» ساخته است، دوباره «شخصیت» میدهد
یکی از نکات قابلتأمل در آثار فئودور داستایفسکی این است که بسیاری از شخصیتهای اصلی و راویان او از نظر اجتماعی در موقعیتی فرودست قرار دارند: فقیرند، قدرتی ندارند، تحقیر میشوند، به آنان اهانت میشود، دیگران آنها را مسخره میکنند و گاه حتی خودشان نیز در جامعه موجوداتی بیاهمیت به شمار میروند. بااینحال، خواننده معمولاً هرگز آنها را صرفاً بهعنوان «آدمهای حقیر» نمیبیند. برعکس، بسیاری از همین شخصیتهای شکستخورده و تحقیرشده بهتدریج به انسانهایی تبدیل میشوند که خواننده با آنها همدلی میکند، به آنها علاقهمند میشود و حتی در رنجشان با آنان شریک میگردد.
در برداشت اولیهای که میتوان از شخصیتهای داستایفسکی داشت، ممکن است گفته شود که ما آنها را دوست داریم چون «صادق و راستگو» هستند. این نکته تا حد زیادی درست است، اما باید دقیقتر شود. بسیاری از شخصیتهای داستایفسکی همیشه صادق نیستند. خودفریبی، دروغ، پنهانکاری، توجیه و تناقض در آثار او بسیار فراواناند. پس آنچه خواننده را جذب میکند، صرفاً صداقت اخلاقی نیست؛ بلکه نوعی بیپردهبودن وجودی است
داستایفسکی از ادبیات اجتماعی فرانسه آموخت که رنج انسان را درون ساختار اجتماعی ببیند؛ اما آنچه خود او به این سنت افزود، ورود عمیقتر به آگاهی درونیِ انسان فرودست بود. او فقط نمیپرسد: چرا این انسان فقیر است؟ بلکه میپرسد: این فقر با احساس شأن، آزادی، عشق، خودآگاهی و معنای وجود او چه میکند؟
https://www.ibna.ir/news/555733/%D8%B9%D8%B2%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D9%81%D8%B3%DA%A9%DB%8C
موضوعات مرتبط: معرفی نویسندگان و مترجمان
| مطالب قدیمی تر |
.: Weblog Themes By Pichak :.
