کتابخانه دانشگاه آزاد اسلامی مهاباد

روی دیوار هر آدمی یادگاری ننویسید !

جعفر بخشی بی نیاز
نویسنده و روزنامه نگار

بزرگ‌ترین خطای انسان در مناسبات فردی و اجتماعی ؛ سرمایه‌ گذاری روی آدمهایی ست که گمان داریم بزرگ اند ؛ شریف اند ؛ مهربان اند و از انسانیت بهره برده اند اما به واقع این قبیل آدمها هیچ اند. کاملا خالی و فاقد اعتبار. حکایت عجیبی ست که گاهی ندانسته و در عین خوش باوری تلاش داریم تا بر دیوار هر رهگذری یادگاری بنویسیم. غافل از آن‌ که برخی دیوارها از پی و بن سست‌اند. نه توانِ کشیدن بار یک خاطره را دارند و نه ظرفیت تکیه دادن به آن. بادی به غبغب می‌اندازند و نمایی از سنگ و ساروج نشان مان می‌دهند. اما به اولین تلنگرِ واقعیت روی سرمان آوار می‌شوند. ما عادت کرده‌ایم به کوتوله‌ها قبای بلند بپوشانیم و به سایه‌های پوشالی ؛ هیبت ببخشیم. به دست خودمان آدم‌های میان‌ مایه را باد کنیم ؛ به آن‌ها تریبون ؛ اعتبار و پر و بال دهیم و فراموش کنیم موجودی که با بادِ تعارف و توهم بالا رفته با یک سوزنِ حقیقت می‌ترکد. این‌ ها از درون تهی‌اند ؛ طبل‌های پر صدایی که جز پژواکِ پوچی چیزی در چنته ندارند و فاجعه درست از جایی آغاز می‌شود که روی حرف ؛ قول و عهد این قبیله حساب باز کنیم.

کلمات برای این‌ها ارزان‌ترین ابزار فریب است. تعهداتی که حتی به اندازه جوهرِ نانوشته‌شان ضمانت اجرایی ندارند. کسی که ریشه در اصالت ؛ اخلاق و وفای به عهد ندارد ؛ به چشم برهم‌ زدنی تمام بافته‌های ذهنی تان را حراج می‌کند. باید که این چرخه باطل بشکند. دل به هر بی‌ مقداری نسپاریم و دست نیاز پیش هر بی‌ ریشه‌ای دراز نکنیم. التماسِ توجه و طلبِ همراهی از آدم‌ های کاذب ؛ سرانجامی جز مسلخِ عزت‌ نفس ندارد. آن‌ گاه به خود می‌آییم و می‌بینیم در برابر کسانی خرد و تحقیر شده‌ایم که در قواره یک نگاهِ ساده هم نبوده‌اند. تحقیری چنان ناباورانه و سنگین که تا مغز استخوان مان را تا مدتهای دور می‌سوزاند. اعتبار بخشیدنی نیست که ساختنی ست. به دیوارهای سست تکیه نکنیم. کتیبه‌های ماندگارِ احساسات مان را روی خشت‌های خام هدر ندهیم و پیش از آن‌ که آوارِ یک مجسمه پوشالی خردمان کند ؛ بندِ ناف اعتمادمان را از این تو خالی‌های پرادعا ببریم و پاره کنیم. حیف از یادگاری های ما که بخواهد روی دیوار ترک خورده ی این جماعت بنشیند.