کتابخانه دانشگاه آزاد اسلامی مهاباد

بازتعریف کتابخانه دانشگاهی برای ۲۰۲۵ و فراتر از آن: راهبردها و نقش‌های نوین

گزارش Times Higher Education تأکید می‌کند که کتابخانه‌های دانشگاهی باید با تغییرات سریع آموزشی، فناوری و اجتماعی همگام شوند تا بتوانند همچنان در پشتیبانی از یادگیری، پژوهش و تعامل اجتماعی نقش مؤثری ایفا کنند. این راهبرد به کتابخانه‌ها پیشنهاد می‌کند فراتر از فضای فیزیکی عمل کنند و به‌عنوان هاب‌های دیجیتال برای دسترسی به منابع اطلاعاتی متعدد و ابزارهای آنلاین عمل نمایند. کارشناسان اشاره دارند که کتابداران باید توانمندی‌های خود در زمینه هوش مصنوعی و سواد اطلاعاتی را توسعه دهند تا بتوانند دانشجویان و پژوهشگران را در استفاده مسئولانه از ابزارهای هوش مصنوعی راهنمایی کنند. در کنار محتوای دیجیتال، گزارش تاکید می‌کند که کتابخانه‌ها باید فضاهای فیزیکی را برای تعامل، همکاری و یادگیری اجتماعی طراحی کنند تا حس تعلق و مشارکت در میان دانشجویان تقویت شود.
یکی دیگر از موضوعات کلیدی، بهبود دسترسی و عدالت آموزشی است؛ کتابخانه‌ها باید محیطی در دسترس برای همه دانشجویان، از جمله گروه‌های حاشیه‌نشین و دانشجویان بین‌المللی فراهم کنند. گزارش همچنین بر اهمیت پشتیبانی از انتشار آزاد (Open Access) و توسعه مخازن نهادی تأکید می‌کند تا اطلاعات علمی به‌صورت گسترده‌تر قابل دسترس باشد. کتابخانه‌ها به‌عنوان پُل ارتباطی با جامعه بیرونی نیز معرفی شده‌اند و باید با گروه‌های محلی و دیگر نهادها برای گسترش دسترسی و همکاری مشترک کار کنند. در بخش‌های مختلف راهنما، پیشنهادهایی برای ادغام خدمات اطلاعاتی با برنامه‌های دانشگاهی، استفاده از بازخورد کاربران و همکاری میان بخش‌ها مطرح شده است.
به‌طور کلی، این گزارش نشان می‌دهد که کتابخانه‌های دانشگاهی در ۲۰۲۵ و فراتر از آن باید انعطاف‌پذیر، دیجیتال‌محور، مشارکتی و جامعه‌گرا باشند تا بتوانند نیازهای متنوع کاربران خود را برآورده کنند.

منبع:‌ Times Higher Education، منتشرشده ۳ ژوئیه ۲۰۲۵
https://www.timeshighereducation.com/campus/redefining-university-library-2025-and-beyond