کتابخانه دانشگاه آزاد اسلامی مهاباد

ابومحمد شیخ مصلح‌الدین سعدی شیرازی در سال ۶۰۶ هجری قمری در شیراز زاده شد. وی از بزرگ‌ترین شعرا و نویسنده‌های پارسی‌سرا و پارسی‌گوی ایرانی است.

سعدی در نظامیه بغداد به تحصیل پرداخت و طولی نکشید که به واسطه هوش و نبوغش به شهرتی در منطقه دست یافت. پس از پایان تحصیلات به گشت و گذار در جهان پرداخت و به سرزمین‌هایی نظیر شام و pحاز مسافرت نمود. ثمره این سفرها، دست یافتن به تجربیاتی بود که انعکاس آن را در داستان‌ها و حکایات و اشعارش می‌توان مشاهده کرد.

وی در طول زندگی‌اش از این شهرها بازدید کرد: هندوستان، ترکستان غزنین، آذربایجان و قفقاز، فلسطین، چین، یمن و مصر. پس از پایان مسافرت‌هایش به شیراز بازگشت و تا پاین عمر نیز در شیراز باقی ماند.

ظاهرا پس از پایان سفرها و ساکن شدن در شیراز بود که تصمیم به نوشتن حکایت‌ها و تجربه‌هایش از این مسافرت‌های طولانی و دور و دراز نمود و بدین‌ترتیب نام خود را برای همیشه در تاریخ جاودانه ساخت.

سعدی را با لقب «شیرین‌سخن» می‌شناسند. این از آن روست که کلام سعدی و آثار او چه در نثر و چه در نظم، از شیوایی و فصاحت و بلاغت بی‌نظیری برخوردار است. سعدی شیرین‌سخن خداوندگار ادب پارسی است.

سعدی در میان سال‌های ۶۹۰ تا ۶۹۵ هجری درگذشت. او در شیراز به خاک سپرده شد و آرامگاه او که امروز به عنوان سعدیه شناخته می‌شود، محل گردهم‌آیی عاشقان ادب و فرهنگ ایرانی است.


شیخ اجل سعدی شیرازی در دوران یورش مغولان می‌زیست. باری از خوش‌اقبالی روزگار، حاکم وقت شیراز با تسلیم شدن به موقع در برابر مغولان، از تخریب شدن شهر پیش‌گیری کرد. از همین روی سعدی نیز در کنار دیگر مردمان شیراز در روزگاری که همه ایران درگیر کشتار و قتل‌عام بودند، توانست به آسودگی به زندگی و تحصیل خود بپردازد.

همان‌گونه که پیشتر گفته شد، سعدی بخش مهمی از عمر خود را به مسافرت گذراند و تجربیات گوناگون کسب کرد. حاصل این تجربه‌‌ها دو کتاب گلستان و بوستان است. او گلستان را به دو صورت نظم و نثر و بوستان را تنها به نظم نوشته است. البته از سعدی هجویات و دیگر آثاری چند باقی مانده که می‌توانید از لینک زیر آن‌ها را مرور کرده و به رایگان دانلود نمایید:

;تاب‌های سعدی

سعدی نویسنده‌ای چیره‌دست و شاعری زبدست بود. وی اشعارش را به غزل و قصیده و دوبیتی و رباعی و مثنوی و ترجیع‌بند می‌سرود. غزل‌سرایی او حافظ را که پس از او می‌زیست به شدت تحت‌تاثیر قرار داده بود.

سعدی همچنین بر ادبیات پارسی تاثیر به‌سزایی داشت. این تاثیر به اندازه‌ای عمیق بود که زبان پارسی را در مسیر تکامل خود تثبیت کرد و امروز ما به همان صورتی صحبت می‌کنیم که سعدی در گلستان خود تحریر کرده است.

همچنین گلستان سعدی همواره از گذشته‌های دور به عنوان یک کتاب درسی میان فارسی‌زبانان به کودکان آموزش داده می‌شد. امروزه بسیاری از ضرب‌المثل‌های رایج در زبان فارسی برگرفته از گلستان سعدی است.

شیخ مصلح‌الدین سعدی شیرازی بدون هیچ تردیدی از بزرگ‌ترین مفاخر ادبی ایران و جهان است. سعدی را نباید محدود به مرزها کرد. او در شمار میراث معنوی جهانیان است و هرکس که کوچک‌ترین انس و الفتی با ادبیات و اخلاقیات داشته باشد، بی‌گمان با سعدی نیز دم‌خور خواهد بود. این بزرگ‌مرد ادبیات ایران، به عنوان یکی از نمادهای فرهنگی و معنوی ایران‌زمین قلمداد می‌گردد و مطالعه آنلاین اشعار سعدی بهترین فرصت برای سیراب شدن از سرچشمه ذوق و نبوغ ادبیات اوست.

واپسین نکته درمورد سعدی آن است که وی در زمان حیات خویش به شهرت رسید و به خوبی این شهرت را درک نمود. از هند تا روم آثار او را می‌شناختند و حکایت‌هایش نقل محافل بود. همچنین سعدی نخستین شاعر ایرانی است که آثارش به زبان لاتین ترجمه شد و افکارش تاثیری عمیق بر ادبای اروپا به ویژه در عصر رنسانس داشت.

وجه تمایز سعدی با دیگر ادبا و شعرای بزرگ در این است که وی، در هر دو عرصه نظم و نثر دارای توان‌مندی‌های شگفت‌انگیزی بود. قلم وی قلمی بی‌پروا و صادقانه بود. شاید همین بی‌پروایی و در عین حال صداقت کلام و گفتار اوست که وی را این‌چنین محبوب قلب‌ها کرده است. از همین روی بسیاری از بزرگان عرصه ادبیات در اقصی‌نقاط جهان، او را ستوده و در وصف او سخنانی دل‌نشین گفته‌اند.

از این دست بزرگان باید به شاعر و ادیب بزرگ آمریکایی امرسون اشاره کرد که در وصف سعدی شیرازی چنین گفت:

«بی‌گمان سعدی‌ به‌ زبان‌ تمام اقوام و ملت‌های دنیا سخن گفته است.‌ گفته‌های‌ او‌ همانند گفته‌های هومر،‌ شکسپیر،‌ سروانتس‌ و‌…‌ هرگز کهنه نخواهد شد. … کتاب گلستان سعدی را بایستی در کنار انجیل و دیگر کتب اخلاقی و عرفانی دیگر قرار داد چرا که دستورات اخلاقی موجود در آن، شرحی از قوانین عمومی و بین‌المللی است.»