کتابخانه دانشگاه آزاد اسلامی مهاباد

🔵غزل قالبی از شعر کلاسیک فارسی است که معمولاً بین ۵ تا ۱۴ بیت دارد، همچون قصیده مصراعهای بیت نخست با مصراع‌های زوج هم قافیه هستند. موضوع اصلی غزل بیان عواطف و احساسات، ذکر زیبایی و کمال معشوق و شکوه از روزگار است و ابیات غزل فارسی از لحاظ مضمون دارای استقلال اند. در آخرین بیت شاعر نام شعری یا تخلص خود را می‌آورد و بهترین بیت آن را شاه بیت یا بیت الغزل می گویند.

نخستین غزل‌های فارسی در مجالس بزم و شادی، همراه با موسیقی خوانده می‌شده است اما به تدریج با ظهور سنایی نوع خاصی از غزل به وجود آمد که به غزل عارفانه معروف شد و بدین ترتیب دو شاخه جداگانه غزل عارفانه و عاشقانه مشخص شد

از جملۀ غزل سرایان بلندآوازه در ادبیات عرفانی کهن می توان سعدی، مولوی، حافظ، عراقی، و خواجوی کرمانی را نام برد.

همه عمر برندارم، سر ازاین خمار مستی
که هنوز من نبودم، که تو در دلم نشستی

تو نه مثل آفتابی، که حضور و غیبت افتد
دگران روند و آیند و تو هم چنان که هستی

چه حکایت از فراقت، که نداشتم؟ ولیکن
تو چو روی باز کردی، در ماجرا ببستی

دل دردمند ما را، که اسیر تست یارا
به وصال مرهمی ده، چو به انتظار خستی
سعدی