کتابخانه دانشگاه آزاد اسلامی مهاباد

سیسو؛ هنر ادامه‌دادن

احتمالا برای خیلی از ما پیش آمده که در دشواری‌های زندگی احساس می‌کنیم دیگر توانی برای ادامه‌دادن نداریم، اما درست در همین لحظه‌هاست که ممکن است ظرفیت‌هایی در خود کشف کنیم که قبلا‌ از وجودشان آگاه نبودیم.

در فرهنگ فنلاندی، واژه‌ای وجود دارد که این تجربه را توصیف می‌کند؛ سیسو (Sisu)، مفهومی برای بیان اراده، شهامت و استقامت در شرایطی که ادامه‌دادن دشوار و نتیجه نامطمئن است.

این مفهوم در تجربه‌های تاریخی و حافظه‌ی جمعی فنلاندیان ریشه دارد، اما نباید آن را ویژگی انحصاری مردم این کشور دانست. پژوهشگران در سال‌های اخیر کوشیده‌اند معنای آن را از یک ارزش فرهنگی به مفهومی قابل‌بررسی در روان‌شناسی تبدیل کنند.

سیسو از منظر علمی
امیلیا لاهتی، با بررسی پاسخ‌های ۱۲۰۸ نفر، سیسو را با توان عبور از محدودیت‌های تصورشده و بسیج نیروی درونی در موقعیت‌های دشوار مرتبط دانست.

اما پژوهش مهم دیگری در سال ۲۰۲۲، نکته‌ای تعیین‌کننده را مطرح کرد؛ استقامت همیشه هم مفید نیست.

پژوهشگران میان دو بُعد تمایز گذاشتند:
▫️سیسوی سازنده
استقامتی که با بهزیستی بیشتر همراه است.

سیسوی زیان‌بار
پافشاری افراطی که با استرس بیشتر و بهزیستی پایین‌تر ارتباط دارد.

این نتایج ارتباط آماری را نشان می‌دهند، نه لزوما رابطه‌ی علت‌ومعلولی. همچنین، این مطالعات وجود یک سازوکار عصبی اختصاصی برای سیسو را اثبات نکرده‌اند.

کارکرد سیسو در زندگی
▫️به‌جای انتظار برای انگیزه، شروع کنیم. وقتی کاری دشوار است، آن را به قدم‌های کوچک تقسیم کنیم و از یک اقدام ساده آغاز کنیم.

▫️احساس ناتوانی را با ناتوانی واقعی اشتباه نگیریم. گاهی توان ما بیش از چیزی است که در لحظهٔ دشواری تصور می‌کنیم.

▫️در برابر شکست، روش را تغییر دهیم. تلاش بیشتر همیشه پاسخ مناسب نیست؛ گاهی باید مسیر، زمان‌بندی یا شیوهٔ کار را اصلاح کنیم.

▫️کمک‌خواستن را ضعف ندانیم. استقامت به معنای انجام همه‌چیز به‌تنهایی نیست.

▫️استراحت را بخشی از پایداری بدانیم. برای ادامه‌دادن در بلندمدت، بازیابی توان نیز ضروری است.

سماجت در استقامت بیشتر
وقتی ادامه‌دادن سلامت جسمی یا روانی ما را تهدید می‌کند، هدف دیگر ارزش هزینه‌هایش را ندارد یا شرایط به حمایت تخصصی نیاز دارد، باید مکث کنیم و تصمیممان را دوباره بسنجیم.

در گزارش گفت‌وگوهای ملی فنلاند درباره "سیسوی جمعی" نیز بر این نکته تأکید شده است که نباید از این مفهوم برای توجیه ضعف خدمات حمایتی یا واداشتن افراد به تحمل شرایط نامناسب استفاده کرد. تاب‌آوری جامعه فقط به تحمل افراد وابسته نیست؛ به همکاری، حمایت و مسئولیت‌پذیری نهادها نیز نیاز دارد.

به‌نظر شما شجاعت در برداشتن یک قدم دیگر است؛ یا پذیرفتن اینکه مسیر دیگری برای ادامه‌ی زندگی لازم داریم.

منابع:
1. Lahti, E. (2019). Embodied Fortitude: An Introduction to the Finnish Construct of Sisu.

2. Henttonen et al. (2022). A Measure for Assessment of Beneficial and Harmful Fortitude: Development and Initial Validation of the Sisu Scale.

3. Ministry of Finance, Finland (2026). National Dialogues: Communal Sisu as a National Resource.

4. Aalto University (2019). What the Finnish Concept of Sisu Can Offer the World.