کتابخانه دانشگاه آزاد اسلامی مهاباد

فقر توجه؛ بحران تازه کتابخوانی

🔸 هرگاه سخن از کاهش سرانه مطالعه به میان می‌آید، معمولاً انگشت اتهام به سوی گرانی کتاب، کمبود کتابخانه‌ها یا مشکلات اقتصادی نشانه می‌رود. بی‌تردید این عوامل در وضعیت کتابخوانی جامعه مؤثرند، اما شاید بزرگ‌ترین رقیب کتاب در جهان امروز نه قیمت کتاب باشد و نه حتی کمبود زمان؛ بلکه پدیده‌ای به نام «بحران توجه» است.

🔸کتاب از خواننده می‌خواهد که برای مدتی طولانی بر یک موضوع متمرکز بماند، میان مفاهیم ارتباط برقرار کند و در مورد مطالب بیندیشد. کتابخوانی نوعی گفت‌وگوی عمیق میان نویسنده و خواننده است؛ گفت‌وگویی که به صبر، تمرکز و تأمل نیاز دارد. درست همان توانایی‌هایی که در عصر رسانه‌های دیجیتال بیش از هر زمان دیگری در معرض تهدید قرار گرفته‌اند.


🔸نباید فناوری را دشمن کتاب دانست. همان فناوری که می‌تواند تمرکز را کاهش دهد، قادر است فرصت‌های تازه‌ای نیز برای ترویج مطالعه فراهم کند. کتاب‌های الکترونیکی، کتاب‌های صوتی، شبکه‌های اجتماعی کتاب‌محور و سامانه‌های پیشنهاد کتاب نمونه‌هایی از این ظرفیت‌ها هستند. مسئله اصلی نه وجود فناوری، بلکه نحوه استفاده از آن است.

🔸برای احیای فرهنگ مطالعه در عصر دیجیتال، لازم است نگاه خود را از «سواد خواندن» به «سواد توجه» گسترش دهیم. اگر فردی نتواند برای چند دقیقه بر یک متن متمرکز شود، حتی در دسترس‌ترین و جذاب‌ترین کتاب‌ها نیز خوانده نخواهند شد. بنابراین آموزش مهارت تمرکز، مدیریت زمان حضور در فضای مجازی و استفاده آگاهانه از رسانه‌ها باید به بخشی از برنامه‌های آموزشی مدارس و دانشگاه‌ها تبدیل شود.

منبع: ایبنا